ekspertax

  • Zwiększ rozmiar czcionki
  • Domyślny  rozmiar czcionki
  • Zmniejsz rozmiar czcionki
powrót VAT Nowe zasady przekazywania żywności na rzecz OPP

czwartek, 21 lipca 2011 13:03

Nowe zasady przekazywania żywności na rzecz OPP

Opublikowane przez:  Zespół Ekspertax

Posłowie chcą zmienić zasady opodatkowania VAT żywności przekazywanej na rzecz organizacji pożytku publicznego. Będzie też nowa definicja prezentów małej wartości.

 

Poselski projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług znajduje się w Sejmie. Niniejsza ustawa dotyczy zmiany ustawy o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2004 r. nr 54, poz. 535 z późn. zm.) w zakresie zwolnienia z VAT żywności przekazywanej na rzecz organizacji pożytku publicznego. Obecnie przewiduje to art. 43 ust. 1 pkt 16 oraz ust. 12 ustawy o VAT.

Zwolnienie to obowiązuje od dnia 1 stycznia 2009 r. (Dz.U. z 2008 r. nr 209, poz. 1320). Przyjęta wtedy regulacja posiada jednak szereg istotnych wad, które w praktyce podważają jej sens:

1.    zwolnienie kierowane jest wyłącznie do producentów, natomiast większość żywności marnuje się nie w magazynach producentów tylko na ostatnim etapie dystrybucji, czyli w sklepach,
2.    korzyść ekonomiczna zwolnienia jest dla przekazującego bardzo ograniczona bowiem musi on dokonać korekty podatku naliczonego odliczonego na poprzednim etapie,
3.    objęcie przekazania towarów zwolnieniem ma istotne negatywne skutki dla technicznego sposobu rozliczenia zobowiązania podatkowego.

W szczególności, podatnik korzystający z tej regulacji będzie miał obrót zwolniony co oznacza, że:

  • podatek naliczony i odliczony związany z tym przekazaniem musi być przez podatnika zidentyfikowany, wyliczony oraz skorygowany, tj. wpłacony ponownie do urzędu skarbowego (poprzez obniżenie bieżącej wartości podatku naliczonego w deklaracji VAT),
  • podatnik, który ma wyłącznie działalność opodatkowaną VAT przez przekazanie żywności staje się podatnikiem o tzw. strukturze sprzedaży (ma obrót opodatkowany i zwolniony z VAT), co powoduje konieczność wyliczania bardzo skomplikowanego współczynnika struktury sprzedaży VAT oraz ogranicza prawo do odliczenia podatku naliczonego od kosztów ogólnych działalności i środkach produkcji – dla małych podatników liczenie tych skomplikowanych współczynników jest wyjątkowo trudne z uwagi na ograniczony dostęp do doradztwa podatkowego małych podmiotów.

Projektodawcy uważają, że obecnie obowiązujące przepisy są niezgodne z prawem unijnym (tj. dyrektywą Rady  2006/112/WE  z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej, dalej: dyrektywa VAT). Obecnie obowiązujące zwolnienie w ustawie o VAT w zakresie żywności przekazywanej na rzecz organizacji pożytku publicznego mogłoby być teoretycznie zaliczane do zwolnionych z VAT w dyrektywie tzw. czynności wykonywanych w interesie publicznym.

Jednakże katalog transakcji zawarty w art. 132 dyrektywy VAT, przedmiotem których jest świadczenie usług (np. opieka i pomoc społeczna, opieka nad dziećmi i młodzieżą) oraz dostawa towarów „ściśle związana” z tymi usługami jest skierowany do podmiotów prawa publicznego (lub inne podmioty uznane za podmioty o charakterze społecznym przez dane państwo członkowskie).

Oznacza to, że zwolnieniu z VAT podlegają jedynie transakcje gdzie stroną będącą dostarczycielem takich towarów lub świadczącą takie usługi będzie podmiot prawa publicznego (art. 132, ust. 1 pkt. g, h, i dyrektywy VAT) a nie przedsiębiorca. Jednocześnie pozostaje zakres towarów (mieszczących się w dyspozycji art. 43 ust. 1 pkt 16 ustawy o VAT), które nie mają w ogóle związku z usługami wymienionymi w art. 132 dyrektywy VAT, co powoduje, iż definitywnie nie mogą być one zwolnione z podatku VAT, bowiem nie pozwala na to żaden przepis dyrektywy.

W związku z powyższymi wadami oraz trudnościami, które powstają po stronie darczyńców chcących wspomóc organizacje pożytku publicznego, konieczna jest zmiana. Niniejsza ustawa uchyla obecnie obowiązujące zwolnienie przewidziane w art. art. 43 ust. 1 pkt 16 oraz ust. 12 ustawy o VAT i wprowadza nową rozszerzoną definicję niopodatkowanych „prezentów o małej wartości”:

Prezenty o małej wartości, zgodnie z art. 7 ust. 3 ustawy o VAT nie podlegają opodatkowaniu VAT – mechanizm jest z pozoru podobny do zwolnienia z VAT, jednak nie powoduje on negatywnych skutków po stronie podatku naliczonego u przekazującego. (wynika to z treści art. 86 ust. 8 ustawy o VAT). Oznacza to, że przekazujący nie płaci VAT od przekazanej żywności, ale też nie koryguje podatku naliczonego poniesionego i odliczonego przy wytworzeniu lub zakupie żywności. W wyniku takiego uregulowania:

  • znacznie polepsza się sens ekonomiczny przekazania, bowiem przekazujący nie musi oddawać do urzędu podatku naliczonego związanego z przekazaniem,
  • ogranicza się ilość pracy administracyjnej przy przekazaniu, bowiem przekazujący nie musi wyliczać i korygować podatku naliczonego:
  • bezpośrednio związanego z przekazywanymi towarami,
  • pośrednio związanego z przekazywanymi towarami poprzez zastosowanie tzw. współczynnika struktury sprzedaży VAT do kosztów ogólnych (wyliczenie to jest trudne do przeprowadzenia szczególnie dla drobnych podatników, którzy nie korzystają ze specjalistycznego doradztwa – małe sklepy, piekarnie itp.)

Rozszerza się katalog podmiotów mogących skorzystać z tej regulacji. Oznacza to że nie tylko producenci, ale także każdy inny podmiot (np. hurtownik, sklep lub restauracja), który posiada żywność, może ją oddać bez negatywnych skutków VAT. Jest to o tyle uzasadnione, że to właśnie na końcowym etapie łańcucha dostaw (tj. sklepy, restauracje, ewentualnie sieci dystrybucyjne) marnuje się więcej żywności, a nie u producenta, który wolumen swojej produkcji precyzyjnie uzależnia od ilości zakontraktowanych towarów.

Pozostałe warunki poprzedniego rozwiązania, czyli definicja żywności, choć nieznacznie uproszczona, oraz zakres podmiotów charytatywnych, na które można będzie przekazać żywność ma pozostać bez zmian.

Niniejsza ustawa nawiązując do obecnie obowiązujących przepisów również przewiduje obowiązki administracyjne (gromadzenie dokumentacji), których celem jest ograniczenie skali ewentualnych nadużyć. Ze względu na to, iż katalog podmiotów uprawnionych do przekazywania żywności bez VAT został istotnie poszerzony (nie tylko producenci) konieczne jest rozszerzenie środków kontroli poprzez wprowadzenie wymogu:

1.    zawierania umowy pomiędzy przekazującym a instytucją pożytku publicznego oraz przez
2.    doprecyzowanie dokumentacji, która powinna być prowadzona przez przekazującego (musi ona zawierać rodzaj towaru, jego ilość oraz termin przekazania towaru na rzecz danej organizacji pożytku publicznego).

Wprowadzana regulacja jest zgodna z prawem Unii Europejskiej, bowiem państwa członkowskie mają prawo określać definicję „prezentów o małej wartości” (art. 16 ust. 2 dyrektywy VAT). Podkreślił to przykładowo Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w swoim najnowszym wyroku w tym zakresie, stwierdzając, że „(…) ani brzmienie, ani kontekst, ani cel tego przepisu nie dostarcza niezbędnych wskazówek pozwalających na jednolite i precyzyjne zdefiniowanie tego pojęcia.

Państwom członkowskim przysługuje zatem pewien zakres swobodnego uznania w odniesieniu do jego wykładni, pod warunkiem że uwzględnią one cel oraz miejsce tego przepisu w strukturze dyrektywy.” (wyrok TSUE z dnia 30 września 2010 r., syg. C-581-08). Opisana regulacja spełnia taki warunek, ponieważ przekazywana (nawet hurtowo) przez producenta lub sklep żywność będzie za pośrednictwem organizacji pożytku publicznego dystrybuowana do odbiorców indywidualnych lub rodzin przez co nabędzie charakter prezentu o małej wartości.

Ponadto, projekt ustawy zabezpiecza interes budżetu państwa ograniczając wartość jednostkową pomocy dla jednej osoby do 75 zł. Dobroczyńca może przekazać hurtowo żywność organizacji pożytku publicznego (o wartości znacznie przekraczającej ten limit), która tę żywność podzieli lub wykorzysta tak, że indywidualne jednostkowe przysporzenie osoby potrzebującej dokonane przez dobroczyńcę (choć za pośrednictwem organizacji pożytku publicznego) nie przekroczy kwoty mieszczącej się dotychczasowych ustawowych ramach prezentu o małej wartości (w zależności od sposobu udokumentowania wartość ta zawiera się w przedziale od zera do 10 zł jednorazowo lub do 100 zł rocznie).

Należy zwrócić uwagę, że w dzisiejszym stanie prawnym podatnik, np. sklep, jeśli sam przekazuje ubogim produkty spożywcze (lub każde inne towary), to o ile ich wartość jednostkowa nie przekracza 10 zł netto, przekazania takie również są nieopodatkowane VAT (przy zachowaniu prawa do odliczenia podatku naliczonego).  Proponowana zmiana ma na celu usprawnienie tego procesu w zakresie żywności poprzez włączenie w ten schemat organizacje pożytku publicznego, ze swoją infrastrukturą, doświadczeniem i znajomością potrzeb osób biednych.

Rozwiązanie miałoby wejść w życie jeszcze w tym roku.

Jeżeli masz pytania na temat opodatkowania VAT nieodpłatnych przekazań, napisz do mnie: kontakt@ekspertax.pl

powrót VAT Nowe zasady przekazywania żywności na rzecz OPP

Szukaj:


Porady podatkowe

Reklama

Twoje podatki
- nasze rozwiązania!
_______________________________________________________

Reklama

_______________________________________________________