ekspertax

  • Zwiększ rozmiar czcionki
  • Domyślny  rozmiar czcionki
  • Zmniejsz rozmiar czcionki
powrót PCC Opodatkowanie ustanowienia hipoteki kilku nieruchomości

poniedziałek, 08 sierpnia 2011 10:20

Opodatkowanie ustanowienia hipoteki kilku nieruchomości

Opublikowane przez:  Zespół Ekspertax

Jeżeli przedmiot opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych stanowi czynność ustanowienia hipoteki, to mimo, iż ustanowiono siedem hipotek na zabezpieczenie tej samej wierzytelności, podstawę opodatkowania przy każdej z tych czynności stanowi pełna kwota zabezpieczonej wierzytelności i od tej kwoty należy wyliczyć wysokość podatku - osobno dla każdej hipoteki.

Taką niekorzystną interpretację indywidualną wydał w dniu 23 maja 2011 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach.

W niniejszej sprawie spółka zaciągnęła kredyt inwestycyjny w wysokości 12 mln na rozbudowę młyna. Kredyt został zabezpieczony hipoteką umowną łączną na siedmiu działkach. Od ustanowionej hipoteki ustalono podatek od czynności cywilnoprawnych zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2010 r. nr 101, poz. 649 z późn. zm.) przyjmując wartość zabezpieczonej wierzytelności, tj. 12 mln zł, ustalając podatek w wysokości 0,1% tj. 12.000 zł.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. h ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych przedmiotem tego podatku jest ustanowienie hipoteki.
Obowiązek podatkowy w podatku od czynności cywilnoprawnych z tytułu ustanowienia hipoteki powstaje z chwilą złożenia oświadczenia o jej ustanowieniu lub z chwilą zawarcia umowy ustanowienia hipoteki. Przy ustanowieniu hipoteki obowiązek podatkowy ciąży na składającym oświadczenie woli o ustanowieniu hipoteki. Podstawę opodatkowania przy ustanowieniu hipoteki stanowi kwota zabezpieczonej wierzytelności.

Stawka podatku od ustanowienia hipoteki wynosi:

a. na zabezpieczenie wierzytelności istniejących - od kwoty zabezpieczonej wierzytelności - 0,1%,
b. na zabezpieczenie wierzytelności o wysokości nieustalonej - 19 zł.

Zastosowanie stawki podatku od czynności cywilnoprawnych nie jest zatem uzależnione od rodzaju ustanowionej hipoteki, lecz od tego, czy wierzytelność zabezpieczona hipoteką istnieje, jest oznaczona i jej wysokość jest znana, czy też wysokości tej wierzytelności ustalić nie można.

Podatnicy są obowiązani, bez wezwania organu podatkowego, złożyć deklarację w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych, według ustalonego wzoru, oraz obliczyć i wpłacić podatek w terminie 14 dni od dnia powstania obowiązku podatkowego, z wyłączeniem przypadków, gdy podatek jest pobierany przez płatnika.

Hipoteka jest ograniczonym prawem rzeczowym, uregulowanym w przepisach ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U. z 2001 r. nr 124, poz. 1361 z późn. zm.). Hipoteka zabezpiecza jedynie wierzytelności pieniężne. Hipoteką można obciążyć nieruchomość, część ułamkową nieruchomości, prawo użytkowania wieczystego, własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu, spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej, wierzytelność zabezpieczoną hipoteką.

W w celu zabezpieczenia oznaczonej wierzytelności można nieruchomość obciążyć prawem, na mocy którego wierzyciel może dochodzić zaspokojenia z nieruchomości bez względu na to, czyją stała się własnością, i z pierwszeństwem przed wierzycielami osobistymi właściciela nieruchomości (hipoteka).

Od 20 lutego 2011 r. (wejście w życie ustawy z dnia 26 czerwca 2009 r. o zmianie ustawy o księgach wieczystych i hipotece oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. nr 131, poz. 1075) w celu zabezpieczenia oznaczonej wierzytelności wynikającej z określonego stosunku prawnego można nieruchomość obciążyć prawem, na mocy którego wierzyciel może dochodzić zaspokojenia z nieruchomości bez względu na to, czyją stała się własnością, i z pierwszeństwem przed wierzycielami osobistymi właściciela nieruchomości (hipoteka).

Ustawą z dnia 26 czerwca 2009 r. o zmianie ustawy o księgach wieczystych i hipotece oraz niektórych innych ustaw uchylony został art. 102 ust. 1 i 2 ustawy stanowiący, iż wierzytelności o wysokości nieustalonej mogą być zabezpieczone hipoteką do oznaczonej sumy najwyższej (hipoteka kaucyjna). Hipoteka kaucyjna może w szczególności zabezpieczać istniejące lub mogące powstać wierzytelności z określonego stosunku prawnego albo roszczenia związane z wierzytelnością hipoteczną, lecz nieobjęte z mocy ustawy hipoteką zwykłą.

Na podstawie art. 76 ust. 3 ustawy o księgach wieczystych i hipotece w celu zabezpieczenia tej samej wierzytelności można, w drodze czynności prawnej, obciążyć więcej niż jedną nieruchomość (hipoteka łączna umowna). Wierzyciel, któremu przysługuje hipoteka łączna, może według swego uznania żądać zaspokojenia w całości lub w części z każdej nieruchomości z osobna, z niektórych z nich lub ze wszystkich łącznie. Może również według swego uznania dokonać jej podziału pomiędzy poszczególne nieruchomości.

Prawo rzeczowe nie przewiduje żadnych ograniczeń co do przedmiotu hipoteki łącznej. Mogą więc być nią obciążone nieruchomości gruntowe, budynkowe oraz lokalowe, użytkowanie wieczyste, udział we współwłasności nieruchomości, udział w użytkowaniu wieczystym, jak też łączne obciążenie przedmiotów różnego rodzaju, np. nieruchomości i wierzytelności hipotecznej.

W niniejszym stanie faktycznym nie została ustanowiona jedna hipoteka umowna łączna na siedmiu działkach lecz zostało ustanowionych siedem hipotek na siedmiu działkach.

Hipoteka ma charakter hipoteki łącznej, jeżeli kilka nieruchomości jest obciążonych w celu zabezpieczenia tej samej wierzytelności w taki sposób, że każda nieruchomość gwarantuje zapłatę całej wierzytelności, a wierzyciel ma swobodę wyboru nieruchomości, z których będzie dochodził zaspokojenia. Nazwa tej hipoteki nie powinna wprowadzać w błąd, ponieważ wbrew jej brzmieniu nie oznacza, że mamy do czynienia z jedną hipoteką.

W takim przypadku mamy bowiem do czynienia z tyloma hipotekami, ile jest przedmiotów (np. nieruchomości), na których dokonano zabezpieczenia (które obciążono hipoteką). Prawo polskie nie przyjęło konstrukcji jednej hipoteki obciążającej kilka nieruchomości, lecz wielość hipotek, tj. tyle, ile jest nieruchomości obciążonych, zabezpieczających jedną wierzytelność (Bałan-Gonciarz Ewa, Ciepła Helena - Ustawa o księgach wieczystych i hipotece. Komentarz, Oficyna, 2007).

Podstawę opodatkowania, w przypadku ustanowienia hipoteki, stanowi kwota zabezpieczonej wierzytelności. Ustalając podstawę opodatkowania należy mieć na uwadze systematykę ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, co oznacza, że przed ustaleniem podstawy opodatkowania w oparciu o art. 6 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, należy najpierw prawidłowo określić przedmiot opodatkowania podatkiem, na podstawie art. 1 ww. ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Ponieważ zostało ustanowionych siedem hipotek, występuje siedem przedmiotów podlegających opodatkowaniu podatkiem. Nie ma znaczenia że ustanowienie hipoteki służy zabezpieczeniu tej samej wierzytelności. W efekcie podstawę opodatkowania podatkiem stanowić będzie, ustalona odrębnie dla każdej z tych hipotek, kwota wierzytelności zabezpieczonej ustanowioną hipoteką.

Reasumując, skoro przedmiot opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych stanowi czynność ustanowienia hipoteki, to mimo, iż ustanowiono siedem hipotek na zabezpieczenie tej samej wierzytelności, podstawę opodatkowania przy każdej z tych czynności stanowi pełna kwota zabezpieczonej wierzytelności i od tej kwoty na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 7 ww. ustawy należy wyliczyć wysokość podatku - osobno dla każdej hipoteki.

W niniejszym stanie faktycznym należało zatem złożyć siedem deklaracji PCC-3 dotyczących ustanowienia siedmiu hipotek wykazując w każdej z nich podatek w wysokości 12.000 zł (0,1% kwoty zabezpieczonej wierzytelności).

powrót PCC Opodatkowanie ustanowienia hipoteki kilku nieruchomości

Szukaj:


Porady podatkowe

Reklama

Twoje podatki
- nasze rozwiązania!
_______________________________________________________

Reklama

_______________________________________________________