ekspertax

  • Zwiększ rozmiar czcionki
  • Domyślny  rozmiar czcionki
  • Zmniejsz rozmiar czcionki
powrót PCC Wystawienie weksla a PCC

piątek, 19 sierpnia 2011 11:01

Wystawienie weksla a PCC

Opublikowane przez:  Zespół Ekspertax

Wystawienie weksla jest wyłączone z podatku od czynności cywilnoprawnych, jeśli nie łączy się z nim żadna inna czynność cywilnoprawna. Tak uznał Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 10 sierpnia 2011 r. (II FSK 380/10).

Sąd wyjaśnił w pierwszej kolejności należy, iż zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz.U. z 2007 r. nr. 68 poz. 450 ze zm.) opodatkowaniu podlegają wymienione tam czynności, tzn.:

  • umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,
  • umowa pożyczki,
  • umowa dożywocia,
  • umowa darowizny - w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,
  • umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności - w części dotyczącej spłat lub dopłat,
  • ustanowienie hipoteki,
  • ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności,
  • umowy depozytu nieprawidłowego,
  • umowy spółki,

a ponadto zmiany tych umów, jeżeli powodują podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych (z zastrzeżeniami wynikającymi z ustawy) oraz orzeczenia sądów, w tym polubownych, i ugody, jeżeli wywołują one takie same skutki prawne, jak ww. czynności cywilnoprawne.

Wyliczenie zawarte w art. 1 ust. 1 ww. ustawy stanowi katalog zamknięty, tzn. opodatkowaniu podlegają wyłącznie czynności w nim wymienione.

Tym samym, odpowiedź na pierwsze pytanie, zadane przez podatnika we wniosku o udzielenie interpretacji, a dotyczące opodatkowania samej czynności wystawienia weksla była oczywista, ugruntowana w doktrynie i orzecznictwie oraz dotychczasowych interpretacjach indywidualnych, a przez to nie budziła żadnych wątpliwości. Słusznie twierdzą strony, iż czynność wystawienia weksla nie skutkuje powstaniem omawianego obowiązku podatkowego.

Spór dotyczył tego czy zawarcie porozumienia wekslowego, potwierdzającego warunki wystawienia weksla - stanowi czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Wyjaśnić zatem należy, iż porozumienie wekslowe, o którym mowa w art. 10 Prawa wekslowego jest umową między wystawcą a remitentem weksla niezupełnego (in blanco), która rodzi prawnie doniosłe skutki, a jej treść podlega ocenie zgodnie z przepisami art. 65 kc. Porozumienie, o którym mowa w niniejszej sprawie, może być umową, jeżeli zawiera zgodne oświadczenia woli stron. Nie pełni bowiem funkcji ustawowego porozumienia wekslowego. Możliwości, jakiego typu jest to umowa, jest kilka.

Po pierwsze, może to być umowa pożyczki. Zgodnie z art. 720 § 1 Kodeksu cywilnego, przez umowę pożyczki, dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości. Do treści umowy pożyczki nie należy wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy pożyczonej.

W niniejszej sprawie jest prawdopodobne, iż zawarta umowa ma charakter pożyczki, gdzie podmiot A przeniósł na podmiot B oznaczoną ilość środków pieniężnych, z zastrzeżeniem ich zwrotu. Taka umowa podlega więc opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt. 1lit. b ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Następnie (może nawet jednocześnie), strony dokonują nowacji tego zobowiązania w ten sposób, że podmiot B przestał być dłużnikiem z tytułu pożyczki, a stał się dłużnikiem z tytułu weksla obejmującego jednocześnie wynagrodzenie za korzystanie z pożyczonych pieniędzy. Co do zasady, zgodnie z art. 506 §2 Kodeksu cywilnego, w razie wątpliwości poczytuje się, że zmiana treści dotychczasowego zobowiązania nie stanowi odnowienia, w szczególności, gdy wierzyciel otrzymuje od dłużnika weksel lub czek. Oznacza to, że pierwotne zobowiązanie, co trzeba podkreślić w razie wątpliwości - nie ulega umorzeniu i teoretycznie (co również podniosła strona skarżąca) wierzyciel mógłby żądać od dłużnika zapłaty z obu tytułów. Nowo powstałe zobowiązanie (tu z weksla) służyłoby bowiem wzmocnieniu pozycji wierzyciela, aby ten mógł łatwiej dochodzić zwrotu pożyczonej kwoty.

Samo wręczenie weksla nie prowadzi do odnowienia. Dopiero zawarcie porozumienia między podmiotami A i B, w którym ustalają, że pieniądze zostały przekazane w zamian za weksel powoduje, że wręczenie weksla stanowi odnowienie zobowiązania, zaś zobowiązanie z tytułu pożyczki wygasa.

Opisane przez stronę skarżącą porozumienie jest więc de facto dowodem zawarcia uprzednio umowy pożyczki, choćby samo, ze względu na treść, tą umową nie było.

Możliwa jest także inna sytuacja, że nie zostaje zawarta umowa pożyczki, ale umowa sprzedaży papieru wartościowego, jakim jest weksel. Taka umowa również podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt. 1 lit. a cyt. wyżej ustawy, który obejmuje zarówno sprzedaż rzeczy, jak i praw majątkowych. Zgodnie z art. 535 Kodeksu cywilnego przez umowę sprzedaży sprzedawca zobowiązuje się przenieść na kupującego własność rzeczy i wydać mu rzecz, a kupujący zobowiązuje się zapłacić sprzedawcy cenę i rzecz odebrać, przy czym przepisy o sprzedaży mają odpowiednie zastosowanie także do praw. (art. 555 Kodeksu cywilnego). W takim przypadku porozumienie między podmiotem A i podmiotem B będzie umową sprzedaży, określa bowiem przedmiotowo istotne cechy tej umowy (opis rzeczy i cenę).

Nawet jednak w braku pisemnego porozumienia istnieje między stronami umowa lub inna podstawa przysporzenia dokonywanego w zamian za wystawienie i wydanie weksla. Ta jednak nie podlega badaniu w postępowaniu interpretacyjnym, ale dopiero w postępowaniu podatkowym na podstawie zebranego materiału dowodowego.

Tym samym stanowisko organu interpretacyjnego było w tym zakresie prawidłowe i nietrafny jest zarzut naruszenia art. 1 ust. 1 pkt. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

W związku z zarzutami strony podnoszonymi w skardze, a dotyczącymi naruszenia art. 2 pkt. 4 lit. b ww. ustawy (zwolnienia od podatku od czynności cywilnoprawnych, w przypadku, gdy dana czynność podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług lub gdy jest z niego zwolniona) konieczne stało się wyjaśnienie istoty postępowania interpretacyjnego.

Postępowanie interpretacyjne jest postępowaniem autonomicznym, do którego stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej odpowiednio. Celem tego postępowania jest ocena stanu faktycznego i proponowanego we wniosku rozstrzygnięcia, a nie rozstrzyganie sytuacji prawnopodatkowej strony składającej wniosek. Zgodnie z art. 14b §3 Ordynacji podatkowej składający wniosek o wydanie interpretacji jest obowiązany do wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego, zaś rola organu ogranicza się jedynie do oceny stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny, a w przypadku stanowiska negatywnego wskazaniem prawidłowego stanowiska (art. 14c §1 i 2).

Organ interpretacyjny nie jest uprawniony do dokonywania samodzielnych ustaleń faktycznych ponad to, co podała strona chyba, że informacje wnioskodawcy nie są wystarczające do zajęcia stanowiska. Jedynie w takim przypadku, i to w drodze wyjątku, organ może wezwać stronę do uzupełnienia swojego stanowiska na podstawie art. 169 §1 Ordynacji podatkowej.

Zdaniem Sądu, organ interpretacyjny uczynił w pełni zadość tym wymogom, przez co zaskarżona interpretacja nie narusza prawa i mieści się w ramach wyznaczonych przez art. 14c Ordynacji podatkowej, gdyż organ ustosunkował się do stanu faktycznego przedstawionego przez stronę.

powrót PCC Wystawienie weksla a PCC

Szukaj:


Porady podatkowe

Reklama

Twoje podatki
- nasze rozwiązania!
_______________________________________________________

Reklama

_______________________________________________________