ekspertax

  • Zwiększ rozmiar czcionki
  • Domyślny  rozmiar czcionki
  • Zmniejsz rozmiar czcionki
powrót VAT Sprzedaż gruntu prywatnego może podlegać VAT. Tak uznał TSUE

czwartek, 22 września 2011 12:45

Sprzedaż gruntu prywatnego może podlegać VAT. Tak uznał TSUE

Opublikowane przez:  Zespół Ekspertax

Uzbrojenie terenu albo działania marketingowe dotyczące sprzedawanych gruntów, nawet gdy pochodzą z majątku prywatnego, mogą decydować o tym, że sprzedawca zostanie uznany za podatnika VAT.

W dniu 15 września 2011 r. TSUE wydal wyrok (w sprawie Słaby, Kuć C‑180/10 i C‑181/10) w związku z pytaniem polskiego Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Trybunał Sprawiedliwości orzekł, że dostawę gruntu przeznaczonego pod zabudowę należy uznać za objętą podatkiem od wartości dodanej na podstawie prawa krajowego państwa członkowskiego, jeżeli państwo to skorzystało z możliwości przewidzianej w art. 12 ust. 1 dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej, zmienionej dyrektywą Rady 2006/138/WE z dnia 19 grudnia 2006 r., niezależnie od częstotliwości takich transakcji oraz od kwestii, czy sprzedawca prowadzi działalność producenta, handlowca lub usługodawcy, pod warunkiem że transakcja ta nie stanowi jedynie czynności związanej ze zwykłym wykonywaniem prawa własności.

Osoby fizycznej, która prowadziła działalność rolniczą na gruncie nabytym ze zwolnieniem z podatku od wartości dodanej i przekształconym wskutek zmiany planu zagospodarowania przestrzennego niezależnej od woli tej osoby w grunt przeznaczony pod zabudowę, nie można uznać za podatnika podatku od wartości dodanej w rozumieniu art. 9 ust. 1 i art. 12 ust. 1 dyrektywy 2006/112, zmienionej dyrektywą 2006/138, kiedy dokonuje ona sprzedaży tego gruntu, jeżeli sprzedaż ta następuje w ramach zarządu majątkiem prywatnym tej osoby.

Natomiast jeżeli osoba ta w celu dokonania wspomnianej sprzedaży podejmuje aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców w rozumieniu art. 9 ust. 1 akapit drugi dyrektywy 2006/112, zmienionej dyrektywą 2006/138, należy uznać ją za podmiot prowadzący „działalność gospodarczą” w rozumieniu tego przepisu, a więc za podatnika podatku od wartości dodanej.

Okoliczność, iż osoba ta jest „rolnikiem ryczałtowym” w rozumieniu art. 295 ust. 1 pkt 3 dyrektywy 2006/112, zmienionej dyrektywą 2006/138, jest w tym zakresie bez znaczenia.

W jednej ze spraw (TSUE rozstrzygał sprawy jako połączone) J. Słaby nabył w 1996 r., jako osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej, grunt przeznaczony zgodnie z ówcześnie obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego do produkcji rolnej. Użytkował ten grunt na potrzeby działalności rolniczej w latach 1996–1998, po czym zakończył tę działalność w 1999 r. W 1997 r. plan zagospodarowania przestrzennego uległ zmianie, w wyniku czego omawiany grunt został przeznaczony pod zabudowę letniskową. Wskutek tej zmiany podatnik podzielił grunt na 64 działki, które od 2000 r. zaczął kolejno sprzedawać osobom fizycznym.

W dniu 17 września 2007 r. podatnik wystąpił do Ministra Finansów o wydanie interpretacji podatkowej, w kwestii tego, czy w świetle art. 15 ust. 1 ustawy o VAT podział gruntu na działki, a następnie ich sprzedaż różnym nabywcom, należy uznać za transakcje objęte podatkiem VAT.

Minister Finansów stwierdził, że transakcje te stanowią działalność gospodarczą, gdyż rolnik jest w świetle ustawy o VAT podatnikiem prowadzącym działalność gospodarczą, a liczba i zakres transakcji oraz podział gruntu na działki wskazują, iż podatnik ma zamiar dokonywać tych transakcji w sposób powtarzalny.

J. Słaby wniósł skargę na tę interpretację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zakwestionował wykładnię dokonaną przez Ministra Finansów, orzekając, iż z okoliczności faktycznych sprawy nie wynika, by podatnik prowadził lub zamierzał prowadzić działalność gospodarczą w zakresie obrotu nieruchomościami, lecz że prowadzi działalność rolniczą, niepodlegającą w owym czasie podatkowi VAT. Zdaniem tego sądu nic nie wskazuje, żeby grunt został nabyty z zamiarem odsprzedaży, zważywszy że zainteresowany nabył go na potrzeby działalności rolniczej i że był on w tym celu użytkowany. Podział gruntu i sprzedaż działek były wynikiem zmiany planu zagospodarowania przestrzennego, co nastąpiło bez udziału podatnika. W związku z tym zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący w sprawie głównej nie działał jako podmiot gospodarczy, kiedy nabywał omawiany grunt.


Minister Finansów wniósł skargę kasacyjną od tego orzeczenia do sądu odsyłającego. Twierdził on, że grunt będący przedmiotem sprawy, nabyty na potrzeby działalności rolniczej, nie był użytkowany wyłącznie w celach prywatnych podatnika, lecz stanowił część jego gospodarstwa rolnego, a więc służył prowadzeniu działalności gospodarczej.

W tych okolicznościach Naczelny Sąd Administracyjny postanowił zawiesić postępowanie i skierował do Trybunału następujące pytanie prejudycjalne:

„Czy osoba fizyczna, która na nieruchomości gruntowej prowadziła działalność rolniczą, a następnie z uwagi na zmianę planów zagospodarowania przestrzennego, która nastąpiła z przyczyn niezależnych od jej woli, zakończyła tę działalność i przekwalifikowała majątek na majątek prywatny, dokonała jego podziału na mniejsze części (nieruchomości gruntowe przeznaczone pod zabudowę letniskową) i rozpoczęła jego zbywanie – jest z tego tytułu podatnikiem VAT w rozumieniu art. 9 ust. 1 dyrektywy [VAT] oraz art. 4 ust. 1 i 2 szóstej dyrektywy 77/388/EWG, zobowiązanym do rozliczania VAT z tytułu działalności handlowej?”

W drugiej ze spraw małżonkowie Kuć byli od 1996 r. właścicielami gospodarstwa rolnego, które nabyli jako grunt rolny bez prawa do zabudowy. Do końca 2006 r. użytkowali ten grunt na potrzeby działalności rolniczej, to jest hodowli koni, a następnie uprawy roślin przeznaczonych na paszę dla zwierząt. Po otrzymaniu w 2004 r. interpretacji podatkowej małżonkowie Kuć zarejestrowali się jako podatnicy VAT, chociaż ich zdaniem gospodarstwo należało do ich majątku osobistego.

Wskutek zmiany planu zagospodarowania przestrzennego, zgodnie z którą omawiany grunt został przeznaczony pod zabudowę mieszkaniowo-usługową, rozpoczęli sprzedaż, w sposób okazjonalny i niezorganizowany, niektórych części gospodarstwa. Transakcje te zostały objęte podatkiem VAT.

Zdaniem podatników wspomniane transakcje nie powinny podlegać opodatkowaniu VAT, jako że odnoszą się do ich majątku osobistego. Wystąpili oni do Naczelnika Urzędu Skarbowego o wydanie pisemnej interpretacji w tej kwestii. W interpretacji podatkowej organ podatkowy uznał sprzedaż gruntów za odpłatną dostawę towarów podlegającą podatkowi VAT. Interpretację tę potwierdził Dyrektor Izby Skarbowej.

Podatnicy wnieśli skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zdaniem tego sądu omawiane dostawy gruntów budowlanych należy opodatkować podatkiem VAT, po pierwsze, z tego względu, że stanowiły one część gospodarstwa rolnego małżonków, a po drugie dlatego, że ci ostatni dokonywali tych dostaw, działając jako podmiot gospodarczy. Każda z tych okoliczności uzasadnia, w ocenie rzeczonego sądu, opodatkowanie omawianych transakcji podatkiem VAT.

Naczelny Sąd Administracyjny, do którego małżonkowie wnieśli skargę kasacyjną, zwrócił przede wszystkim uwagę, że skarżący objęci byli, jako rolnicy, systemem ryczałtowym VAT. W związku z powyższym sąd ten postawił pytanie, czy sprzedaż omawianych gruntów można uznać za zbycie rzeczy należących do majątku osobistego skarżących, skoro przy nabyciu gruntu nie mieli oni prawa do odliczenia podatku VAT. Sąd odsyłający podkreślił ponadto, że omawiane grunty były użytkowane nie tylko do produkcji rolnej, lecz także do celów prywatnych rolników i ich rodziny.

W tych okolicznościach Naczelny Sąd Administracyjny postanowił zawiesić postępowanie i skierować do Trybunału następujące pytania prejudycjalne:

„1)      Czy do rolnika ryczałtowego w rozumieniu art. 295 ust. 1 pkt 3 dyrektywy [VAT], który dokonuje sprzedaży działek służących jego działalności rolniczej, przeznaczonych w planie zagospodarowania przestrzennego gminy pod zabudowę mieszkaniowo‑usługową, a nabytych jako grunty rolne (bez VAT), ma zastosowanie art. 16 tej dyrektywy, uznający za dostawę odpłatną jedynie takie przeznaczenie aktywów przedsiębiorstwa na cele prywatne podatnika lub inne niż związane z prowadzonym przedsiębiorstwem, jeżeli podatek od tych aktywów podlegał w całości lub w części odliczeniu?

2)      Czy [w razie odpowiedzi twierdzącej] rolnika ryczałtowego w rozumieniu art. 295 ust. 1 pkt 3 dyrektywy [VAT], który dokonuje sprzedaży działek służących uprzednio jego działalności rolniczej, przeznaczonych w planie zagospodarowania przestrzennego gminy pod zabudowę mieszkaniowo‑usługową, a nabytych jako grunty rolne (bez VAT), należy uznać za podatnika zobowiązanego do rozliczenia VAT z tytułu tej sprzedaży na zasadach ogólnych?”

Rozstrzygnięcie TSUE okazało się dla podatników w obu sprawach korzystne.

Jeżeli masz pytania na temat opodatkowania podatkiem VAT sprzedaży gruntu, napisz do mnie: kontakt@ekspertax.pl

powrót VAT Sprzedaż gruntu prywatnego może podlegać VAT. Tak uznał TSUE

Szukaj:


Porady podatkowe

Reklama

Twoje podatki
- nasze rozwiązania!
_______________________________________________________

Reklama

_______________________________________________________