ekspertax

  • Zwiększ rozmiar czcionki
  • Domyślny  rozmiar czcionki
  • Zmniejsz rozmiar czcionki
powrót Podatki dochodowe Ulga rehabilitacyjna. Dowody uprawniające do skorzystania z ulgi

czwartek, 10 listopada 2011 14:03

Ulga rehabilitacyjna. Dowody uprawniające do skorzystania z ulgi

Opublikowane przez:  Zespół Ekspertax

W wyroku z dnia 18 sierpnia 2011 r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że wydatki na przewodnika osoby niewidomej i na dojazdy na rehabilitację mogą być potwierdzone każdym dowodem (II FSK 444/10).

 

W 2006 r. podatnicy złożyli w urzędzie skarbowym zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym 2005 (PIT-36). W załączniku PIT-O wykazali odliczenie od dochodu z tytułu poniesionych wydatków na cele rehabilitacyjne oraz wydatków związanych z ułatwieniem wykonywania czynności życiowych, w wysokości 1.060 zł. oraz 3.500 zł. Weryfikując zeznanie organ podatkowy pierwszej instancji wezwał podatników do przedłożenia do wglądu orzeczenia o niepełnosprawności oraz dowodów potwierdzających poniesienie odliczonych od dochodu wydatków na cele rehabilitacyjne w 2005 r.

Na powyższe wezwanie podatnicy przedłożyli orzeczenie komisji lekarskiej o zaliczeniu do l grupy inwalidów (inwalidztwo pierwszej grupy spowodowane stanem narządu wzroku), oświadczenie że w zeznaniu za 2005 rok dokonali odliczeń w łącznej kwocie 4.560 zł. na cele rehabilitacyjne, tj. opłacanie przewodników osób niewidomych l i II grupy oraz używanie samochodu osobowego do przewozów na niezbędne zabiegi rehabilitacyjne, oświadczenie o niekorzystaniu z dofinansowania na cele rehabilitacyjne oraz o tym, że wydatki nie zostały zwrócone w jakiejkolwiek formie, oraz dokumenty potwierdzające, że podatnik posiadał w 2005 roku samochód osobowy.

Z uwagi na okoliczność, że mimo wezwania, podatnicy nie przedstawili organom dokumentów potwierdzających faktyczne korzystanie przez podatniczkę z usług przewodników osoby niewidomej oraz z niezbędnych zabiegów leczniczo-rehabilitacyjnych, na które potrzebny był przewóz samochodem, organ podatkowy pierwszej instancji uznał, że brak jest podstaw do odliczenia wydatków z ww. tytułów i określił podatnikom wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 rok.

Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał to rozstrzygnięcie w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach ocenił, że decyzja organu odwoławczego narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Sąd podniósł, że stosownie do przepisu art. 26 ust. 7c ustawy z dnia 26 stycznia 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 ze zm.), podstawą do odliczenia wydatków poniesionych na cele rehabilitacyjne jest posiadanie dokumentów stwierdzających ich poniesienie, z wyjątkiem wydatków, o których mowa w art. 21 ust. 7a pkt 7, 8 i 14 tej ustawy.

W rozpoznawanej sprawie nie jest kwestionowane spełnienie przez podatnika przesłanki zaliczenia do odpowiedniej grupy inwalidztwa (l grupa) z powodu niepełnosprawności wzroku i niezdolności do samodzielnej egzystencji (osoba niewidoma). Niekwestionowany jest również fakt posiadania samochodu osobowego. Podstawą wydania decyzji wymiarowej było natomiast ustalenie, że nie zostały spełnione inne, wymagane ustawą przesłanki ulgi. Podatnicy domagali się przyznania ulgi z tytułu wydatków na opłacenie przewodników osoby niewidomej (art. 26 ust. 7a pkt 7 ustawy podatkowej) oraz wydatków z tytułu używania samochodu osobowego, stanowiącego własność (współwłasność) osoby niepełnosprawnej zaliczonej do l lub II grupy inwalidztwa, dla potrzeb związanych z koniecznym przewozem na niezbędne zabiegi leczniczo-rehabilitacyjne (art. 26 ust. 7a pkt 14 ustawy).

W ocenie Sądu nie można z cytowanych wyżej przepisów wywodzić, że ulga przysługuje z samego faktu inwalidztwa i posiadania samochodu osobowego wykorzystywanego także dla potrzeb osoby niepełnosprawnej. Jak trafnie wskazano w zaskarżonej decyzji, określone wydatki muszą być faktycznie poniesione i to na określone w ustawie cele. Następnie Sąd podniósł, że zgodnie z art. 26 ust. 7c ww. ustawy, podatnik nie ma obowiązku udokumentowania wydatków opłacenia przewodnika i używania samochodu. Organ ma jednak prawo wezwać podatnika na podstawie art. 155 Ordynacji podatkowej do złożenia wyjaśnień lub dokonania określonych czynności, jeżeli jest to niezbędne dla wyjaśnienia stanu faktycznego lub rozstrzygnięcia sprawy.

Tym samym wedle opinii Sądu podatnik powinien liczyć się z potrzebą wykazania uprawnienia do skorzystania z ulgi i w sposób wiarygodny uprawdopodobnić fakt poniesienia spornych wydatków. Organ zatem nie mogąc uzyskać niezbędnych dla wyjaśnienia sprawy dowodów z jednego źródła powinien był skorzystać z innych dostępnych źródeł.

Skoro organy uznały pisemne oświadczenie strony za niewystarczające dla wykazania istotnych dla sprawy okoliczności, to obowiązkiem ich było przeprowadzenie dowodu z przesłuchania strony. W drodze prawidłowo sformułowanych, szczegółowych pytań możliwe było, zdaniem Sądu, uzyskanie pełnych informacji o rzeczywistym stanie faktycznym sprawy. Skoro takiego dowodu nie przeprowadzono to, jak podniósł Sąd, zebrany w sprawie materiał dowodowy nie był wystarczający, aby dokonać prawidłowej jego oceny.

Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie dawał też organom podstawy do ustalenia, że skarżąca nie była dowożona przez męża ich wspólnym samochodem na zabiegi leczniczo-rehabilitacyjne.

Dyrektor Izby Skarbowej zaskarżył do NSA orzeczenie Sądu pierwszej instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę. Sąd wskazał, że w postępowaniu podatkowym obowiązek wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy spoczywa na organie podatkowym. Do niego należy ustalenie wszystkich faktów i okoliczności w stopniu niezbędnym do wyjaśnienia sprawy (art. 122 Ordynacji podatkowej). Katalog dowodów, jakie mogą być dopuszczone w postępowaniu podatkowym jest- co do zasady- katalogiem otwartym, dowodem może być zatem wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem ( art. 180 §1 Ordynacji podatkowej).

Ograniczenie możliwości dowodzenia konkretnej okoliczności tylko jednym z rodzajów dowodów musi jednoznacznie wynikać z przepisu prawa. Nałożenie na organ podatkowy obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego nie ma charakteru nieograniczonego, organ nie ma zatem obowiązku poszukiwania dowodów, o których istnieniu nie wie. Jednakże w każdym przypadku, gdy przebieg postępowania wskazuje na istnienie konkretnej okoliczności, organ powinien dążyć do pozyskania potwierdzającego ją dowodu, korzystając z przewidzianych prawem środków.

Nie budzi wątpliwości, iż wykazanie przez podatnika prawa do odliczenia od dochodu wydatków poniesionych na cele rehabilitacyjne i związanych z ułatwieniem czynności życiowych, o których mowa w art. 26 ust.7a pkt 7 i 14 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, może być dokonane za pomocą każdego dowodu, a nie tylko dowodu z dokumentu. Brak pisemnego dowodu na ich poniesienie nie stanowi zatem podstawy do zakwestionowania odliczenia, jeżeli fakt poniesienia wydatków na wskazane przez ustawodawcę cele zostanie wykazane za pomocą innych środków dowodowych.

W tej sprawie skarżący nie dysponują dowodami w postaci dokumentów, potwierdzających fakt poniesienia wydatków na dowóz na niezbędne zabiegi leczniczo-rehabilitacyjne i na opłacenie przewodników osób niewidomych. Wzywani przez organ podatkowy do wykazania ich poniesienia (przy czym w wezwaniach organ jako przykładowe wskazywał właściwie wyłącznie dowody z dokumentów) istotnie stwierdzali, że dowodów z dokumentu nie muszą przedstawiać, jednakże wyjaśniali również, na czym polegały zabiegi leczniczo-rehabilitacyjne skarżącej i sposób znajdowania i opłacania przewodników osoby niewidomej.

Wyjaśnienia te nie stanowiły dowodu w sprawie. Wskazywały jednak na konkretne okoliczności faktyczne, których potwierdzenie, jak trafnie wskazał Sąd pierwszej instancji, mogło nastąpić w drodze przeprowadzenia dowodu z przesłuchania strony (art. 199 Ordynacji podatkowej). Nie można bowiem twierdzić, jak uczynił to Dyrektor Izby Skarbowej w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, że skorzystanie przez organ z możliwości zażądania od strony wyjaśnień i wskazania dowodów na podstawie art. 155 Ordynacji podatkowej zwalnia go od przeprowadzenia dowodu z przesłuchania strony z tego tylko powodu, że strona zajęła już wcześniej stanowisko w sprawie w złożonych na żądanie organu wyjaśnieniach. Wyjaśnienia nie mogą być uznane za dowód, mogą jednak służyć ujawnieniu dowodu.

W tym przypadku treść wyjaśnień wskazywała, że zabiegi leczniczo-rehabilitacyjne, na które należało dowozić podatniczkę czy też okoliczności związane z opłacaniem przewodników osób niewidomych mogą wskazać właśnie podatnicy, choćby wskazując, co jaki czas podatniczka musiała chodzić na wizyty kontrolne, w jakiej poradni. Trafnie przy tym podniósł Sąd pierwszej instancji, iż prawidłowo sformułowane pytania w trakcie przesłuchania mogą doprowadzić do podania szczegółów związanych z ponoszeniem wydatków i wyjaśnienia istniejących wątpliwości. Konieczność poddawania się przez skarżącą rehabilitacji potwierdza zaś złożony w postępowaniu sądowoadministracyjnym dowód z dokumentu prywatnego- oświadczenie lekarza prowadzącego.

Organ podatkowy nie może przy tym z góry zakładać, że dowód z przesłuchania strony nie pozwoli na ustalenie okoliczności sprawy z uwagi na stanowisko prezentowane przez stronę w toku postępowania czy też góry zakładać, że strona odmówi zgody na jej przesłuchanie zgodnie z uprawnieniem, jakie daje jej art. 199. Dopiero dopuszczenie dowodu zweryfikować może te przypuszczenia.

Zaniechanie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania strony powoduje, że sprawa nie została wyjaśniona w stopniu dostatecznym do rozstrzygnięcia, zaś ocena dowodów, dokonana na podstawie niezupełnego materiału dowodowego uznana musi być za dowolną.

powrót Podatki dochodowe Ulga rehabilitacyjna. Dowody uprawniające do skorzystania z ulgi

Szukaj:


Porady podatkowe

Reklama

Twoje podatki
- nasze rozwiązania!
_______________________________________________________

Reklama

_______________________________________________________