ekspertax

  • Zwiększ rozmiar czcionki
  • Domyślny  rozmiar czcionki
  • Zmniejsz rozmiar czcionki
powrót Rachunkowość Różnice kursowe od 1 stycznia 2012

poniedziałek, 16 stycznia 2012 11:36

Różnice kursowe od 1 stycznia 2012

Napisane przez  Marian Szałucki, doradca podatkowy

Sprawdź, w jaki sposób od początku bieżącego roku powinno się ustalać wartość złotową różnic kursowych w sytuacjach, w których otrzymane lub zapłacone w walutach kwoty nie są przeliczane na złote.

Różnice kursowe, jako zdarzenie istotne dla skutków w podatku dochodowym od osób fizycznych oraz od osób prawnych, budziły do końca roku 2011 wiele wątpliwości co do tego, jakie kursy walut należy zastosować do ich ustalenia. Wątpliwości te miały miejsce w sytuacjach, w których przy otrzymywaniu należności lub regulowaniu zobowiązań wyrażonych w walutach obcych nie dochodziło do faktycznego ich przeliczania na złote.

 

Było tak, np. gdy podatnicy posiadali rachunki bankowe prowadzone w walutach obcych, które służyły im do obsługi rozliczeń walutowych. Z uwagi  zapewne na te wątpliwości ustawodawca podatkowy znowelizował brzmienie przepisów w obu ustawach o podatku dochodowym podatkowych, które obowiązuje od dnia 1 stycznia 2012 r.

Zdawać by się zatem mogło, że od momentu wejścia w życie tejże nowelizacji zniknie problem interpretacyjny dotyczący różnic kursowych. Tym czasem okazuje się, że w niektórych publikacjach prasowych w dalszym ciągu w interesującej nas materii prezentowane są wątpliwości, co do tego, w jaki sposób należy rozumieć znowelizowane przepisy. Stąd też w ich kontekście poniżej kilka zdań, które w mojej opinii powinny wyjaśnić w jaki sposób od początku bieżącego roku powinno się ustalać wartość złotową różnic kursowych w sytuacjach, w których otrzymana lub zapłacone w walutach kwoty nie są przeliczane na złote.

Różnice kursowe w nowej szacie

Problemy interpretacyjne dotyczące różnic kursowych były wcześniej, tj. przed wejściem w życie nowelizacji, związane ze sposobem rozumienia przepisów zamieszczonych w art. 24c ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz w art. 15a ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, w których kwestia ta była uregulowana. Z tego względu dla lepszego zrozumienia dokonanej nowelizacji poniżej w całości przytaczam ich dotychczasowe oraz nowe brzmienie (jednakowe w obu ustawach podatkowych).

wersja 2011 :
•    „Jeżeli przy obliczaniu wartości różnic kursowych, o których mowa w ust. 2 i 3, nie jest możliwe uwzględnienie faktycznie zastosowanego kursu waluty w danym dniu, przyjmuje się kurs średni ogłaszany przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego ten dzień.”

wersja 2012:
•    „Przy obliczaniu różnic kursowych, o których mowa w ust. 2 i 3, uwzględnia się kursy faktycznie zastosowane w przypadku sprzedaży lub kupna walut obcych oraz otrzymania należności lub zapłaty zobowiązań. W pozostałych przypadkach, a także gdy do otrzymanych należności lub zapłaty zobowiązań nie jest możliwe uwzględnienie faktycznie zastosowanego kursu waluty w danym dniu, stosuje się kurs średni ogłaszany przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego ten dzień.”

Mając powyższe na uwadze, w pierwszej kolejności musimy postawić sobie pytanie – dlaczego do końca roku 2011 można było mieć wątpliwości interpretacyjne? Było tak dlatego, że w obowiązującym wówczas brzmieniu zwrot „Jeżeli przy obliczaniu wartości różnic kursowych, o których mowa w ust. 2 i 3, nie jest możliwe uwzględnienie faktycznie zastosowanego kursu waluty w danym dniu”, był stosunkowo często interpretowany w taki sposób, w jaki interpretuje się wszelkie zwroty warunkowe.

Z tego też względu jego wykładni dokonywano na zasadzie a contrario (z przeciwieństwa), co pozwalało na rozumienie obowiązującej normy prawnej w następujący sposób: skoro podatnik mógł zastosować faktyczny kurs stosowany przez bank obsługujący jego rachunek walutowy, to fakt jego niezastosowania (było tak, gdy należność walutowa lub zobowiązanie walutowe nie było przeliczane na złote przez bank) pozostawał bez prawnego znaczenia dla obowiązku stosowania tegoż kurs przy ustalaniu wartości różnic kursowych.

Skutki nowelizacji

Odnosząc powyższe do znowelizowanego brzmienia wskazanych przepisów należy zauważyć, że regulowana w nich materia została opisana znacznie szerzej niż poprzednio. Istotne jest w moim przekonaniu również to, że w sposobie ich sformułowania ustawodawca zamieścił wskazówkę (dyrektywę) interpretacyjną, w jaki sposób należy rozumieć pojęcie „kursu faktycznie zastosowanego”.

Zauważyć bowiem musimy, że takowym kursem jest ten, który występuje w przypadku sprzedaży lub zakupu walut obcych, czyli w sytuacjach, w których podatnicy bądź to sprzedają posiadane na rachunku bankowym środku walutowe bankowi, bądź też gdy nabywają takie środki od banku w celu uregulowania swoich zobowiązań walutowych. Dla porządku dodać tu muszę, że tak samo należy rozumieć pojęcie kursu faktycznie zastosowanego w przypadkach sprzedaży lub nabywania środków walutowych w obrocie poza bankowym.

Co nam podatnikom daje taki sposób zdefiniowania kursu faktycznie zastosowanego. W moim przekonaniu pozwala to na interpretację drugiego zdania wskazanych przepisów w zgodzie ze wspomnianą wyżej dyrektywą (wskazówką) ich wykładni. Z tego też względu uważam, iż zdanie to – jest w nim mowa o braku możliwości uwzględnienia faktycznego kursu waluty – należy rozumieć w ten sposób, że brak tej możliwości będzie występował zawsze wówczas, gdy podatnik nie dokona zbycia lub nabycia środków walutowych, co ma miejsce w przypadkach ich gromadzenia i wydatkowania z użyciem walutowego rachunku bankowego, z użyciem którego obsługiwane są transakcje wyrażone w walutach.

Tak samo będzie również w przypadkach otrzymywania należności w walutach poza rachunkiem bankowym lub regulowania zobowiązań z gotówkowych środków walutowych przechowywanych poza tymże rachunkiem.

Biorąc powyższe pod uwagę w moim przekonaniu, od początku bieżącego roku kwestię ustalania wartości różnic kursowych należy rozumieć następująco:

•    gdy otrzymane należności walutowe lub regulowane zobowiązania będą przeliczane na złote w momencie zaistnienia zdarzenia podatkowego, za jakie należy uznać sprzedaż lub nabycie środków walutowych (wpływ lub wypływ waluty w drodze faktycznego przeliczenia jej i zamiany na złote), to w takiej sytuacji stosujemy faktyczny kurs sprzedaży lub kupna,
•    gdy należności lub zobowiązania nie będą przeliczane na złote w momencie zaistnienia zdarzenia podatkowego,  to w takim przypadku zastosowanie będzie miał średni kurs waluty ogłoszony przez NBP w ostatnim dniu roboczym poprzedzającym to zdarzenie.

Przyjmując powyższy sposób rozumienia znowelizowanych przepisów (a jestem przekonany, że jest on prawidłowy) nie dajmy się Szanowni Czytelnicy zatem zwariować publikacjom prasowym, w których kwestia różnic kursowych w aktualnym brzmieniu może być prezentowana jako „dzielenie włosa z łysej głowy na cztery”.

powrót Rachunkowość Różnice kursowe od 1 stycznia 2012

Szukaj:


Porady podatkowe

Reklama

Twoje podatki
- nasze rozwiązania!
_______________________________________________________

Reklama

_______________________________________________________