ekspertax

  • Zwiększ rozmiar czcionki
  • Domyślny  rozmiar czcionki
  • Zmniejsz rozmiar czcionki
powrót VAT Udzielenie rabatów, zwroty towarów, pomyłki. Techniczne warunki dokonania korekty w VAT

środa, 25 stycznia 2012 20:29

Udzielenie rabatów, zwroty towarów, pomyłki. Techniczne warunki dokonania korekty w VAT

Opublikowane przez:  Zespół Ekspertax

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 12 listopada 2009 r. (III SA/Wa 1255/09), orzekł, że prawo do zmniejszenia obrotu o kwotę udzielonego rabatu, zwróconego towaru, powstaje z chwilą zaistnienia zdarzenia powodującego zmianę wysokości obrotu. Wystawienia faktury korygującej oraz jej doręczenie klientowi a następnie dołączenie do posiadanej dokumentacji dowodu odbioru faktury korygującej przez klienta jest jedynie wymogiem technicznym, a nie warunkiem powstania prawa do zmniejszenia obrotu, a w konsekwencji, zmniejszenia podatku VAT.

Sprawę potwierdzenia otrzymania korekty przez nabywcę, jako wymogu obniżenia podatku należnego (C-588/10 Kraft Foods Polska) rozstrzygnie Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

Wyrok został zaskarżony przez organ podatkowy. Rozpatrując skargę kasacyjną Ministra Finansów w tej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny, postanowieniem z 16 września 2010 r. (I FSK 104/10), na podstawie art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz.Urz. U.E. C 115 z 9 maja 2008 r.), skierował do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej następującej treści pytanie prejudycjalne dotyczące wykładni przepisów prawa wspólnotowego:

 

- czy w sytuacji, gdy art. 90 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE L06.347.1 ze zm.) stanowi, że w przypadku obniżenia ceny po dokonaniu dostawy, podstawa opodatkowania jest stosownie obniżana na warunkach określonych przez państwa członkowskie, mieści się w pojęciu tych warunków i nie narusza zasady neutralności VAT oraz proporcjonalności warunek taki jak przewidziany w art. 29 ust. 4a ustawy o VAT uzależniający prawo do obniżenia podstawy opodatkowania w stosunku do podstawy określonej w wystawionej fakturze, od posiadania przed upływem terminu do złożenia deklaracji podatkowej za dany okres rozliczeniowy, w którym nabywca towaru lub usługi otrzymał korektę faktury, potwierdzenia otrzymania korekty faktury przez nabywcę towaru lub usługi, dla którego wystawiono fakturę.

NSA podkreślił, że w sprawie zawisłej przed NSA Minister Finansów domagał się dokonania oceny, czy art. 90 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE zezwala na wprowadzenie w prawie krajowym warunku uzależniającego prawo do obniżenia podstawy opodatkowania w stosunku do podstawy opodatkowania określonej w wystawionej fakturze, od posiadania potwierdzenia otrzymania korekty faktury przez nabywcę towaru lub usługi. NSA doszedł do przekonania, że ocena zasadności zarzutów przedmiotowej skargi kasacyjnej wiąże się z koniecznością dokonania wykładni przepisów prawa wspólnotowego, w szczególności zaś Dyrektywy 2006/112/WE.

Art. 90 ust. 1 Dyrektywy Rady Nr 2006/112/WE wymienia przypadki, w których należy umożliwić obniżenie podstawy opodatkowania określonej zgodnie z przepisami dyrektywy. Regulacja ta obejmuje przypadki, gdy ze względu na zmianę stosunków umownych, ma miejsce anulowanie, wypowiedzenie, rozwiązanie transakcji, a także gdy kwota wynagrodzenia należnego podatnikowi ulega zmniejszeniu po dokonaniu dostawy.

W rozpoznawanej sprawie przyczyną zmniejszenia opodatkowania były: udzielenie rabatów, zwroty towarów oraz pomyłki.

Zdaniem NSA najbardziej reprezentatywnym orzeczeniem, w którym Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej analizował kwestię obniżenia podstawy opodatkowania w przypadku obniżenia ceny po dokonaniu dostawy był wyrok z dnia 24 października 1996 r. w sprawie C-317/94 Elida Gibbs Ltd, Rec. 1996, s. I-5339.

Trybunał uznał, że prawo do obniżenia obrotu o kwotę udzielonych rabatów przysługuje także wówczas, gdy nie jest możliwe wystawienie faktury korygującej, podnosząc, że art. 11 ust. 1 VI Dyrektywy (obecnie art. 90 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE) zgodnie, z którym w przypadku odwołania, odmowy albo całkowitego lub częściowego braku zapłaty, lub w przypadku obniżki ceny po dokonaniu dostawy towarów lub wykonania usługi, podstawę opodatkowania pomniejsza się odpowiednio, zgodnie z warunkami określonymi przez Państwa Członkowskie; jednak stwierdzenie, że w przypadku całkowitego lub częściowego braku zapłaty, Państwa Członkowskie mogą odstąpić od powyższej zasady odnosi się do zwyczajnych stosunków umownych zawieranych bezpośrednio między umawiającymi się stronami, które ulegają późniejszym zmianom i jest on również wyrazem zasady ogólnej, że sytuacja podatnika powinna być neutralna.

Aby zapewnić realizację zasady neutralności, należy w przypadkach wyliczenia podstawy opodatkowania dla potrzeb VAT, wziąć pod uwagę sytuację podatnika; brak uwzględnienia tej sytuacji spowoduje, że administracja podatkowa pobierałaby z tytułu VAT kwotę wyższą od kwoty rzeczywiście zapłaconej przez ostatecznego konsumenta i to kosztem podatnika. Podatek VAT powinien być proporcjonalny do faktycznej ceny towarów i usług oraz neutralny dla podatników.

Podstawę opodatkowania VAT stanowi wynagrodzenie należne z tytułu konkretnej dostawy czy świadczenia usługi. W przypadku zmiany warunków umowy powodującej zmianę ceny, podstawa opodatkowania jest stosownie obniżana jednakże warunki określane są przez Państwa Członkowskie; wynika to z faktu, że system VAT zmierza do obciążenia podatkiem jedynie ostatecznego konsumenta, stąd też podstawa opodatkowania VAT postrzegana przez organy podatkowe nie może być wyższa od wynagrodzenia rzeczywiście zapłaconego przez konsumenta.

NSA podkreślił, że dzięki ww. mechanizmowi odliczania podatku, podatek VAT obciąża wyłącznie końcowego konsumenta i jest całkowicie neutralny dla podatników uczestniczących w procesie produkcji i dystrybucji przed etapem, na którym podatek jest pobierany, niezależnie od tego, ile czynności miało miejsce (wyrok w sprawie C-317/94 Elida Gibbs, pkt 19, 22 i 23, a nadto wyrok z 15 października 2002 r. w sprawie C-427/98 Komisja przeciwko Niemcom, Rec. 2002 r., s. I-8315 pkt 29 - 30 oraz wyrok z 3 października 2006 r. w sprawie C-475/03 Banca popolare di Cremona, Zb. Orz. 2006, s I-9373, pkt 32 i n.).

NSA wskazał też, że w doktrynie reprezentowany jest pogląd o niezgodności relewantnych przepisów polskich z prawem wspólnotowym. Zwolennicy tego poglądu bazują w swojej argumentacji na powyżej wskazanych orzeczeniach Trybunału; wskazują, że wymóg wskazany w polskiej ustawie o VAT uzależniający prawo do odliczenia od posiadania potwierdzenia otrzymania korekty faktury przez nabywcę towaru lub usługi, dla którego wystawiono fakturę, nie mieści się w warunkach określonych w art. 90 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE. Istotnym jest bowiem to, że podstawa opodatkowania nie może być wyższa od wynagrodzenia rzeczywiście zapłaconego nabywcę towaru lub usługi.

W przeciwnym wypadku dochodzi do opodatkowania kwot, które nie odzwierciedlają realnego obrotu gospodarczego.

Z drugiej strony wymóg otrzymania przez sprzedającego potwierdzenia odbioru faktury korygującej przez nabywcę stanowi element zabezpieczający system podatku VAT przed nadużyciami; brak przedmiotowego wymogu umożliwiałby sytuację, w której sprzedawca po wystawieniu faktury korygującej i wysłaniu jej do nabywcy mógłby natychmiast dokonać obniżenia podatku VAT należnego, zaś nabywca mógłby otrzymaną fakturę korygującą przetrzymywać dowolnie długo, bez konieczności rozliczenia jej i tym samym obniżenia wcześniej odliczonego podatku VAT (bez obawy, iż kontrola przeprowadzona u sprzedawcy wykaże prawdziwy termin otrzymania przez nabywcę faktury).

NSA wskazał, że regulacje zawarte w art. 29 ust. 4a-4c ustawy o VAT, mają na celu zapewnienie prawidłowości w rozliczaniu podatku VAT, a jednocześnie zapewnienie obniżenia podatku należnego przez sprzedawcę w tym samym miesiącu, w którym nabywający obniży podatek VAT naliczony; poza tym wymóg ten wynika wprost z polskiej ustawy o VAT. Niezastosowanie powyższego przepisu byłoby możliwe tylko w sytuacji, gdy możliwe jest bezpośrednie stosowanie przepisów dyrektywy.

Jak wynika z orzecznictwa Trybunału, jednostki są uprawnione do powoływania się przed sądem krajowym wobec danego państwa członkowskiego na przepisy dyrektywy, które wydają się z punktu widzenia ich treści bezwarunkowe i wystarczająco precyzyjne, zawsze wtedy, gdy pełne jej stosowanie nie jest skutecznie zapewnione, to znaczy nie tylko w przypadku braku transpozycji lub nieprawidłowej transpozycji, lecz także w przypadku gdy przepisy krajowe, które prawidłowo transponują tę dyrektywę nie są stosowane w sposób prowadzący do osiągnięcia rezultatu, któremu ona służy (wyrok Trybunału z 11 lipca 2002 r. w sprawie C-62/00, Marks&Spencer, Rec. 2002, s. I-6325, pkt 27, wyrok z 8 czerwca 2006 r., w sprawie C-430/04, Finanzamt Eisleben przeciwko Feuerbestattungsverein Halle eV, Z. Orz. 2006, s. I-4999, pkt 28 i 29).

NSA uznał, że w rozpoznawanym przypadku nie mamy do czynienia z przepisem wystarczająco precyzyjnym w zakresie możliwości ustanawiania przez państwa członkowskie warunków do obniżenia podstawy opodatkowania (art. 90 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE).

Dokonując powyższej analizy Naczelny Sąd Administracyjny powziął wątpliwości, co do możliwości oparcia wyroku o zasady wynikające z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich, w szczególności zasady neutralności VAT oraz proporcjonalności. Wskazał, że art. 90 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE daje formalne umocowanie do określenia w trybie unormowań krajowych, pewnych wymogów czy też formalności, które powinny być spełnione przez podatnika (dostawcę) w przypadku obniżenia ceny po dokonaniu dostawy.

Skoro prawodawca wspólnotowy możliwość taką stworzył, oznacza to, iż dostrzegał uzasadnione racje przemawiające za wprowadzeniem takiego rozwiązania. Należy przyjąć, że jednym z zasadniczych motywów przyznania określonych kompetencji ustawodawcom krajowym, było zapewnienie władzom krajowym określonych środków nadzoru nad prawidłowym w tym zakresie funkcjonowaniem systemu podatku od wartości dodanej.

Na system ten składają się bowiem nie tylko same prawa podatników, które niewątpliwie w granicach określonych przepisami muszą być respektowane, ale także - zważywszy, iż wpływy z podatku VAT są zwykle jednym głównych źródeł wpływów do budżetu państwa, a także na fakt, iż w interesie wszystkich uczestników obrotu leży zapewnienie uczciwych i równych warunków konkurencji - określone uprawnienia i możliwości nadzorcze ze strony państwa w celu eliminowania możliwych nadużyć.

Ponadto również przepis art. 273 Dyrektywy 2006/112/WE wprowadza możliwość nałożenia na podatników dodatkowych obowiązków niezbędnych dla zapewnienia prawidłowego poboru VAT i zapobieżenia oszustwom podatkowym.

powrót VAT Udzielenie rabatów, zwroty towarów, pomyłki. Techniczne warunki dokonania korekty w VAT

Szukaj:


Porady podatkowe

Reklama

Twoje podatki
- nasze rozwiązania!
_______________________________________________________

Reklama

_______________________________________________________