ekspertax

  • Zwiększ rozmiar czcionki
  • Domyślny  rozmiar czcionki
  • Zmniejsz rozmiar czcionki
powrót Podatek od spadków i darowizn Wzbogacenie czyimś kosztem podlega opodatkowaniu

poniedziałek, 20 lutego 2012 21:25

Wzbogacenie czyimś kosztem podlega opodatkowaniu

Opublikowane przez:  Zespół Ekspertax

Istota ekonomiczna podatku od spadków i darowizn tkwi w przyroście majątkowym podatnika, tj. we wzbogaceniu podatnika na skutek przejęcia majątku pod tytułem darmym, w wyniku powiązań osobistych i rodzinnych pomiędzy spadkobiercą a spadkodawcą. Tak stwierdził w wyroku z dnia 15 listopada 2011 r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie (II FSK 970/10).

Podatkowi od spadków i darowizn podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, tytułem nieodpłatnej: renty, użytkowania oraz służebności, zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (tekst jednolity: Dz.U. z 2009 r. nr 93, poz. 768).

W rozpoznawanej sprawie, podatniczka nabyła procentowy udział w prawie własności nieruchomości po zmarłym mężu. Na zgodny wniosek spadkobierców Sąd Rejonowy dokonał działu spadku po zmarłym oraz zniósł współwłasność nieruchomości spadkowej (współwłasność w częściach ułamkowych) w ten sposób, że przyznał w całości prawo do tej nieruchomości synowi zmarłego nie obciążając go obowiązkiem spłat pozostałych spadkobierców z tytułu procentowego udziału w nieruchomości. Sąd ustanowił na rzecz podatniczki - wdowy po zmarłym służebność mieszkaniową (dożywotnio) na nieruchomości spadkowej, która ograniczała się do korzystania z wyodrębnionego lokalu mieszkalnego położonego na parterze budynku.

Organy podatkowe zamiast ustalenia czy ustanowiona na rzecz podatniczki służebność mieszkania była odpłatną posłużyły się instytucją domniemania faktycznego, przyjmując że służebność jest odpłatna. Zastosowanie domniemania faktycznego może mieć miejsce tylko wówczas gdy brak jest bezpośrednich środków dowodowych albo istnieją znaczne utrudnienia dowodowe dla wykazania faktu, a jednocześnie jego ustalenie jest możliwe przy zastosowaniu reguł logicznego rozumowania przy uwzględnieniu wiedzy i doświadczenia życiowego (zob. A. Hanusz, Źródło domniemania faktycznego a orzecznictwo sądów administracyjnych w sprawach podatkowych, Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego 2010 r., nr 5-6, s. 143 i nast.).

W rozpoznawanej sprawie, jak trafnie wskazał Sąd pierwszej instancji, organy podatkowe nie rozważyły i nie ustaliły relacji między nieodpłatnym (bez spłat) przysporzeniem dokonanym przez podatniczkę na rzecz syna w postaci przeniesienia udziału we współwłasności nieruchomości (zarówno z tytułu wspólności małżeńskiej jak i z tytułu dziedziczenia), a ustaleniem na rzecz podatniczki służebności mieszkania na nieruchomości, której właścicielem stał się syn.

W ocenie Sądu organy podatkowe nie oceniły całego postanowienia działowego sądu, wszystkich jego dyspozycji, i nie rozważyły ewentualnych powiązań czy też zależności między nimi, koncentrując się wyłącznie na punkcie dotyczącym ustanowienia służebności mieszkania. Na tej tylko podstawie organy podatkowe wyprowadziły wniosek o nieodpłatnym charakterze tego prawa. Sąd pierwszej instancji wskazał, że z dyspozycji sądu o ustanowieniu na rzecz skarżącej służebności mieszkania, obciążającej nieruchomość jej syna, nie można badać i oceniać bez uwzględnienia wszystkich dyspozycji zawartych w postanowieniu.

Końcowo Sąd zauważył, że jeżeli za przeniesienie udziałów we współwłasności nieruchomości właściciel takiej nieruchomości ustanawia na rzecz osoby, która przeniosła na niego znaczną (znaczącą) wielkość udziałów w tej współwłasności, ograniczone prawo rzeczowe (służebność osobistą), to nie sposób twierdzić, że ustanowienie służebności mieszkania w takiej sytuacji nastąpiło nieodpłatnie w rozumieniu art. 1 ust. 1 pkt 6 u.p.s.d.

powrót Podatek od spadków i darowizn Wzbogacenie czyimś kosztem podlega opodatkowaniu

Szukaj:


Porady podatkowe

Reklama

Twoje podatki
- nasze rozwiązania!
_______________________________________________________

Reklama

_______________________________________________________