ekspertax

  • Zwiększ rozmiar czcionki
  • Domyślny  rozmiar czcionki
  • Zmniejsz rozmiar czcionki
powrót Podatek od spadków i darowizn Problem z ustaleniem co jest przedmiotem darowizny

poniedziałek, 20 lutego 2012 22:05

Problem z ustaleniem co jest przedmiotem darowizny

Opublikowane przez:  Zespół Ekspertax

Jeżeli z treści drugiej umowy darowizny nie wynika, że jest to jej odwołanie, fiskus może ją ponownie opodatkować. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 5 maja 2011 r. (II FSK 1783/09) wskazał, że akt notarialny korzysta z domniemania nie tylko autentyczności, ale także domniemania zgodności z prawdą tego co, zostało w nim urzędowo stwierdzone.

W rozstrzyganej sprawie aktem notarialnym zawarta została umowa darowizny niezabudowanej działki budowlanej. W związku z powyższym Naczelnik Urzędu Skarbowego wszczął postępowanie podatkowe w sprawie podatku od spadków i darowizn. Jak wynikało z ustaleń organu podatkowego przedmiot darowizny był inny, niż wykazano w akcie notarialnym, albowiem będąca przedmiotem darowizny działka na dzień zawarcia umowy darowizny zabudowana była budynkiem socjalno-biurowym, halą magazynową oraz zabudowaną wiatą. Przedmiotem darowizny nie była zatem, jak wskazano w akcie notarialnym, niezabudowana działka budowlana. Stąd organ podatkowy przyjął, że ma do czynienia z inną umową darowizny.

Zgodnie ze sporządzonym przez biegłego rzeczoznawcę operatem szacunkowym organ podatkowy określił wartość rynkową nieruchomości na kwotę 435.000 zł w miejsce wskazanej przez podatników kwoty 9.555 zł i decyzją ustalił zobowiązanie podatkowe w podatku od spadków i darowizn w kwocie 28.029 zł.

Podatnicy - darczyńca i obdarowany argumentowali, że pierwsza umowa była konsekwencją oświadczenia darczyńcy o odwołaniu darowizny z powodu rażącej niewdzięczności obdarowanego, które samo w sobie nie powodowało przejścia własności nieruchomości z obdarowanego na darczyńcę. Wskazano, że obdarowany został obciążony przez ojca obowiązkiem opiekowania się babcią do czasu jej śmierci.

Ponieważ było to wówczas niemożliwe, wyżej wymieniony umówił się ze swoim bratem, że w zamian za darowanie mu nieruchomości  przejmie on jego obowiązki opieki. Na okoliczność powyższego sporządzono stosowną umowę i na tej podstawie zawarto w formie aktu notarialnego umowę darowizny. Następnie okazało się, że kolejny opiekun otrzymał propozycję pracy w związku z czym sprawowanie opieki nad babcią stało się niemożliwe.

Zaprzestanie sprawowania opieki było równoznaczne z niewywiązaniem się przez obdarowanego z narzuconego mu przez darczyńcę obowiązku. W związku z czym darczyńca, który jako pierwszy miał się opiekować babcią zażądał zwrotu przedmiotu darowizny, z powodu niewdzięczności obdarowanego, przejmując z powrotem obowiązek opieki na siebie. W związku z zaistniałą sytuacją sporządzono akt notarialny "darowizny odwrotnej".

NSA powołując się na ugruntowane orzecznictwo sądów powszechnych, podkreślił, że pojęcie rażącej niewdzięczności należy rozumieć jako działania lub zaniechania obdarowanego, skierowane przeciwko darczyńcy (ewentualnie osobom bliskim) z zamiarem nieprzyjaznym. Takim działaniem lub zaniechaniem niewątpliwie nie jest okoliczność niemożności opieki nad babcią w związku z podjęciem pracy przez obdarowanego.

W przypadku zwrotu przedmiotu darowizny dochodzi do zawarcia umowy rzeczowej, zaś causa przybiera postać causa solvendi, w odniesieniu zaś do umowy darowizny jako wywierający skutek zobowiązująco - rozporządzający mamy do czynienia z causa donandi. W pierwszym zatem przypadku świadczący dokonuje przysporzenia celem zwolnienia się z obowiązku ciążącego na przysparzającym, w drugim zaś następuje przysporzenie bez żadnego ekwiwalentu, celem wyłącznie przysporzenia na rzecz drugiej strony.

Sąd wypowiedział się także na temat art. 888 §1 Kodeksu cywilnego w zw. z art. 889 §1 Kodeksu cywilnego. Pierwszy z nich dotyczy umowy darowizny, która jest ustawowo określonym typem czynności cywilnoprawnej (umową nazwaną), wyróżniającą się tym, że ma ona na celu nieodpłatne przysporzenie obdarowanemu korzyści. Drugi zaś z przepisów stanowi, że nie stanowi darowizny bezpłatne przysporzenie, gdy zobowiązanie do bezpłatnego świadczenia wynika z umowy uregulowanej innymi przepisami Kodeksu cywilnego. W opisanej sprawie przedmiotem opodatkowania była umowa darowizny sporządzona w formie aktu notarialnego.

Czynności notarialne dokonane przez notariusza zgodnie z prawem mają charakter dokumentu urzędowego. Tak też należy rozumieć charakter aktu notarialnego w świetle art. 194 §2 Ordynacji podatkowej, który stanowi, że dokument urzędowy sporządzony w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Akt notarialny korzysta zatem z domniemania nie tylko autentyczności, ale także domniemania zgodności z prawdą tego co, zostało w nim urzędowo stwierdzone.

powrót Podatek od spadków i darowizn Problem z ustaleniem co jest przedmiotem darowizny

Szukaj:


Porady podatkowe

Reklama

Twoje podatki
- nasze rozwiązania!
_______________________________________________________

Reklama

_______________________________________________________