ekspertax

  • Zwiększ rozmiar czcionki
  • Domyślny  rozmiar czcionki
  • Zmniejsz rozmiar czcionki
powrót Podatek od nieruchomości Grunty rolne należące do przedsiębiorcy

wtorek, 21 lutego 2012 09:32

Grunty rolne należące do przedsiębiorcy

Opublikowane przez:  Zespół Ekspertax

Opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegać będą te grunty rolne należące do przedsiębiorcy, które z uwagi na prowadzoną działalność gospodarczą zostały wyłączone, poprzez czynności faktyczne, z produkcji rolnej.

Wszystkie grunty pod pasem drogowym drogi publicznej i znajdujące się tam budowle niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej są wyłączone z opodatkowania. Opodatkowaniu podlegają budynki umiejscowione w pasach drogowych. Nie są wyłączone z opodatkowania pasy drogowe dróg wewnętrznych i znajdujące się tam budowle, jeżeli są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Tak wynika z wyroku z dnia 3 stycznia 2011 r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach (I SA/Gl 839/10).

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w niniejszej sprawie utrzymało w mocy decyzję wójta gminy, którą organ ten określił podatnikowi podatek rolny za 2008 rok. W uzasadnieniu odwołania pełnomocnik podatnika stwierdził, że w rozpatrywanym przypadku obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego wobec strony w ogóle nie powstaje, ponieważ zajęcie nieruchomości pod budowę dróg "ma specyficzny charakter i jest ściśle uregulowany ustawami".

Zatem przyjęcie, iż "zajęcie gruntu pod budowę drogi będzie miało miejsce dopiero w sytuacji, gdy na zajętym terenie rozpoczną się pierwsze prace, kłóci się z całą regulacją ustawową dotyczącą zajmowania terenu pod drogi i ich budowy". Zdaniem pełnomocnika od dnia, w którym decyzja o ustaleniu lokalizacji drogi staje się ostateczna grunty te "tracą charakter" gruntów rolnych i zostają wyłączone spod kognicji ustawy o podatku rolnym.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że podstawą podatku rolnego jest ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (t.j.: Dz. U. z 2006 r. nr 136, poz. 969 z późn. zm.).

Zgodnie z art. 1 powołanej wyżej ustawy opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Z kolei zgodnie z art. 3 ust. 1 ww. ustawy podatnikami podatku rolnego są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki, nieposiadające osobowości prawnej, będące:

  1. właścicielami gruntów, z zastrzeżeniem ust. 2;
  2. posiadaczami samoistnymi gruntów;
  3. użytkownikami wieczystymi gruntów;
  4. posiadaczami gruntów, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie:

a) wynika z umowy zawartej z właścicielem, z Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa lub z innego tytułu prawnego albo

b) jest bez tytułu prawnego, z wyjątkiem gruntów wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa lub będących w zarządzie Lasów Państwowych; w tym przypadku podatnikami są odpowiednio jednostki organizacyjne Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa i Lasów Państwowych.

W dalszej części uzasadnienia decyzji SKO wyjaśniło, że podstawowe znaczenie przy ustalaniu wymiaru podatków ma przepis art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j.: Dz.U. z 2005 r. nr 240, poz. 2027 z późn. zm.), który stanowi, że podstawę wymiaru podatku stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Podkreśliło też, że dane te są wiążące dla organów podatkowych, a wypis z rejestru gruntów jest - zgodnie z art. 194 §1 Ordynacji podatkowej - dokumentem urzędowym sporządzonym w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej, stanowiącym dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone.

Następnie SKO wskazało, że z akt sprawy wynika, iż organ podatkowy pierwszej instancji kilkakrotnie wzywał podatnika do złożenia oświadczenia czy w latach 2007-2008 będące w jej posiadaniu użytki rolne i leśne, były już faktycznie zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej, np. poprzez dokonywanie konkretnych czynności, rozpoczęcie prac adaptacyjnych czy jakichkolwiek innych.

W odpowiedzi podatnik wskazał, że nie prowadzi działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów ustawy o podatku rolnym ani w rozumieniu przepisów ustawy o podatku leśnym, w związku z czym składanie żądanego przez organ pierwszej instancji oświadczenia uważa "za nieuzasadnione".

Organ odwoławczy stwierdził też, że wniosek o pozwolenie na budowę autostrady zawieszono - na wniosek podatnika -  na czas postępowania o o wydanie raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Następnie Wojewoda zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę tej inwestycji, zaś podatnik podpisał umowę na roboty budowlane - budowę autostrady A-1.

Z uwagi na powyższe SKO uznało, iż należy się zgodzić z organem pierwszej instancji, że wcześniej (ani w roku 2007, ani też 2008) podatnik nie mógł podjąć, ani też prowadzić żadnych prac na terenie przeznaczonym na budowę autostrady A-1. Bezspornym w sprawie był fakt, że podatnik jest posiadaczem opodatkowanych gruntów rolnych. Na opodatkowanym gruncie w latach 2007-2008 nie prowadził jednak żadnych prac o czym świadczy również powołana wyżej decyzja Wojewody zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji.

Zdaniem SKO dopiero po jej wydaniu podatnik mógł rozpocząć na przedmiotowym gruncie konkretne prace. Ponieważ opodatkowane grunty rolne, będące w 2008 r. nie były zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza, to podlegały one opodatkowaniu podatkiem rolnym.

Podatnik wystąpił ze skargą do WSA. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wskazał, że istota sporu pomiędzy stronami sprowadza się do ustalenia, czy posiadane przez podatnika grunty, które jak wynika z ewidencji gruntów, stanowiły również użytki rolne i grunty leśne, powinny być opodatkowane, a jeśli tak to jakim podatkiem?

Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podzielił pogląd wyrażony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 13 grudnia 2006 r. I SA/Wr 1368/06, że zgodnie z utrwalonym w piśmiennictwie i orzecznictwie poglądem, w razie wątpliwości co do zakresu opodatkowania gruntu podatkiem rolnym (leśnym) i podatkiem od nieruchomości, kwestią zasadniczą i wstępną jest ustalenie, czy nie podlega on opodatkowaniu podatkiem rolnym (leśnym).

Wyłączenie go spod działania ww. ustawy uprawnia do zastosowania opodatkowania podatkiem od nieruchomości. "Aby ustalić, iż grunt podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, należy uprzednio stwierdzić, że nie jest on objęty przepisami o podatku rolnym i leśnym" (por. wyroki NSA: SA/Lu 85/92, SA/Ka 1038/92 i III SA 1599/92).

Sąd przypomniał też, iż warunkiem zasadniczym z punktu widzenia przyjętych rozważań (niekwestionowanym w niniejszej sprawie) jest właściwa klasyfikacja gruntów jako rolnych czy też leśnych, ujęta w ewidencji.

Rozpoznanie konkretnej sprawy więc musi być poprzedzone ustaleniem, czy grunty nie są objęte przepisami o podatku rolnym lub leśnym oraz - gdyby nawet były objęte tymi przepisami - czy nie spełniają jednego z kryteriów przepisu art. 2 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, uzasadniającego opodatkowanie podatkiem od nieruchomości." (por. uchwała 5 sędziów NSA z dnia 2 kwietnia 2001 r., FPK 3/00, ONSA 2001/4/150).

Zatem opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegać będą te grunty rolne należące do przedsiębiorcy, które z uwagi na prowadzoną działalność gospodarczą zostały wyłączone, poprzez czynności faktyczne, z produkcji rolnej.

W każdej sprawie przesądzające dla oceny, czy grunt rolny został wyłączony z rolniczego eksploatowania z uwagi na prowadzoną działalność gospodarczą decydować będą zaistniałe okoliczności faktyczne, takie jak cel i okoliczności nabycia gruntów, historia ich użytkowania, profil prowadzonej działalności, plany ich wykorzystywania w przyszłości (tak powołany wyżej wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 13 grudnia 2006 r., I S/Wr 1368/06).

Przenosząc powyższe wywody na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać trzeba, iż nie zostały zebrane dowody umożliwiające jednoznaczne stwierdzenie, że przyjęta przez organy podatkowe klasyfikacja jest prawidłowa.

Organy podatkowe, zdaniem Sądu, nie wyjaśniły kluczowej kwestii, która sprowadza się do udzielenia odpowiedzi na pytanie, w którym momencie następuje zajęcie nieruchomości pod pas drogowy drogi publicznej w rozumieniu przepisów powołanej wyżej ustawy o drogach publicznych.

Rozpatrując przedmiotową sprawę organy te pominęły również regulację zawartą w art. 3a ustawy o podatku rolnym, który stanowi, iż obowiązek podatkowy w tym podatku nie dotyczy między innymi Skarbu Państwa oraz art. 12 ust. 4 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, zgodnie z którym nieruchomości lub ich części stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa w odniesieniu do dróg krajowych.

Nie dokonały one także wykładni funkcjonalnej oraz celowościowej przepisów powołanej wyżej ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych w kontekście uwolnienia od podatków lokalnych nieruchomości przejętych pod budowę dróg publicznych. Należy bowiem zwrócić uwagę, że w art. 22 tej ustawy zawarto regulację dotyczącą zwolnienia od podatku od nieruchomości gruntów nabytych (przeznaczonych) pod budowę dróg publicznych.

Zasadnicze zatem wydaje się rozstrzygnięcie kwestii kwalifikacji dla celów podatkowych nieruchomości przejętych pod budowę dróg. Cel bowiem tej ustawy wyraźnie wskazuje na uwolnienie nabytych gruntów pod budowę dróg z jakimikolwiek obciążeniami fiskalnymi, np. opłatą z tytułu trwałego zarządu, podatkiem od czynności cywilnoprawnych, podatkiem od nieruchomości itp. Nie jest zatem możliwe, zdaniem Sądu, przyjęcie właściwej kwalifikacji podatkowej bez kompleksowej analizy powołanej wyżej ustawy i to zarówno w znaczeniu funkcjonalnym jak i celowościowym.

powrót Podatek od nieruchomości Grunty rolne należące do przedsiębiorcy

Szukaj:


Porady podatkowe

Reklama

Twoje podatki
- nasze rozwiązania!
_______________________________________________________

Reklama

_______________________________________________________