ekspertax

  • Zwiększ rozmiar czcionki
  • Domyślny  rozmiar czcionki
  • Zmniejsz rozmiar czcionki
powrót Podatek od spadków i darowizn Nie warto płacić przedwcześnie długów spadkodawcy

poniedziałek, 27 lutego 2012 14:56

Nie warto płacić przedwcześnie długów spadkodawcy

Opublikowane przez:  Zespół Ekspertax

Spadkobierca podatnika nie ma obowiązku uregulowania jego długów podatkowych, zanim zostanie wydana decyzja organu podatkowego w tej sprawie. Jeśli jednak spadkobierca zapłaci dobrowolnie zaległy podatek spadkodawcy bez decyzji organu, to spłacony podatek nie pomniejszy podatku od rzeczy nabytych w spadku.

Tak wynika z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 lutego 2012 r. (II FSK 1653/10).

Zasadniczo spadkobiercy podatnika przejmują przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy. Na spadkobierców przechodzą tylko te obowiązki spadkodawcy, które miał on jako podatnik, i tylko te, które są związane z realizacją obowiązków, wynikających z ustaw regulujących kwestie podatków.

 

W niniejszej sprawie podatnik otrzymał spadek, obliczając wysokość podatku od spadków i darowizn odliczył do podstawy opodatkowania zobowiązania podatkowe spadkodawcy, przez co zapłacił niższy podatek.

Organy podatkowe stwierdziły jednak, że obowiązki o charakterze publicznoprawnym, wynikające z przepisów należących do innych działów prawa administracyjnego czy finansowego nie należą do spadku.Na wstępie wskazać przede wszystkim należy, iż zgodnie z powszechnie przyjętym stanowiskiem doktryny prawa cywilnego do spadku (art. 922 Kodeksu cywilnego) należą prawa i obowiązki zmarłego, które jednocześnie spełniają cztery wymagania:

  • mają charakter cywilnoprawny,
  • mają charakter majątkowy,
  • nie są ściśle związane z osobą zmarłego,
  • nie przechodzą na inne osoby niezależnie od tego, czy są one spadkobiercami.

Podkreśla się przy tym, że prawa i obowiązki wynikające z przepisów prawa podatkowego nie należą do spadku. Ich sukcesja jest możliwa jedynie na podstawie i w granicach przepisów Ordynacji podatkowej. Kwestię sukcesji podatkowej reguluje przede wszystkim art. 97 §1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym spadkobiercy podatnika, z zastrzeżeniem § 2, przejmują przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy. Zarówno prawa i obowiązki, aby mogły być nabyte przez spadkobiercę muszą nie tylko wynikać z przepisów prawa podatkowego, ale również przynależeć do konkretnej osoby, w tym wypadku spadkodawcy.

 

Zatem, stosownie do treści art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t.j.: Dz.U. z 2004 r. nr 142, poz. 514 z późn. zm.), podstawę opodatkowania stanowi wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych po potrąceniu długów i ciężarów (czysta wartość) ustalona według stanu rzeczy i praw majątkowych w dniu nabycia i cen rynkowych z dnia powstania obowiązku podatkowego.

Pojęcie długów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn obejmuje wszelkie pieniężne roszczenia cywilnoprawne związane z przedmiotem darowizny lub spadku. Natomiast ciężarem w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, jest inne niż dług obciążenie nabytej rzeczy lub prawa, które w chwili nabycia zmniejsza jego wartość rynkową.

W rozpatrywanej sprawie, za uprawniony uznać należy pogląd, iż prawa i obowiązki wynikające z przepisów prawa podatkowego nie należą do spadku, gdyż - jak już wyżej wskazano, ich sukcesja jest możliwa jedynie na podstawie i w granicach przepisów Ordynacji podatkowej (podobnie w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 6 lutego 2007 r. I SA/Bk 446/06).

Stosownie bowiem do treści art. 97 §1 Ordynacji podatkowej spadkobiercy podatnika, z zastrzeżeniem §2, przejmują przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy. Zgodnie zaś z art. 97 §4 Ordynacji podatkowej, przepis stosuje się również do praw i obowiązków wynikających z decyzji wydanych na podstawie przepisów prawa podatkowego.

Na podstawie art. 98 §1 Ordynacji podatkowej do odpowiedzialności spadkobierców za zobowiązania podatkowe spadkodawcy stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego o przyjęciu i odrzuceniu spadku oraz o odpowiedzialności za długi spadkowe. Z kolei, w myśl art. 98 §2 pkt 1 i 2 tej ustawy, przepis §1 stosuje się również do odpowiedzialności spadkobierców za zaległości podatkowe (tj. podatki niezapłacone w terminie płatności - art. 51 § 1 Ordynacji podatkowej) oraz odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych spadkodawcy.

Podkreślić przy tym należy, że na spadkobierców przechodzą tylko te obowiązki spadkodawcy, które miał on jako podatnik, i tylko te, które są związane z realizacją obowiązków, wynikających z ustaw regulujących kwestie podatków (postanowienie NSA z dnia 24 czerwca 2003 r., I SA/Łd 1528/02). Odpowiedzialność spadkodawców ocenia się zaś według stanu prawnego na dzień otwarcia i nabycia spadku (czyli na dzień śmierci spadkodawcy - art. 924 i 925 Kodeksu cywilnego), a na zakres odpowiedzialności za długi spadkowe w sposób bezpośredni rzutuje sposób przyjęcia spadku.

I tak, w razie prostego przyjęcia spadku, spadkobiercy ponoszą odpowiedzialność za długi spadkowe bez ograniczenia, całym majątkiem (art. 1031 §1 Kodeksu cywilnego). Do chwili działu spadku odpowiedzialność ta jest zaś odpowiedzialnością solidarną (art. 1034 w zw. z art. 366 Kodeksu cywilnego), polegającą na tym, że każdy ze współdłużników odpowiada solidarnie za całość długu (czyli każdy z nich zobowiązany jest do zapłaty całości zobowiązań, za które ponoszą solidarną odpowiedzialność wszyscy spadkobiercy), a organ podatkowy (wierzyciel) może dochodzić całości lub części długu od wszystkich dłużników łącznie, od jednego z nich albo od każdego z osobna.

Zatem, pojęcie długów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, obejmuje wszelkie pieniężne roszczenia cywilnoprawne związane z przedmiotem darowizny lub spadku.

W konsekwencji, w niniejszej sprawie nie można mówić o sukcesji prawa, którego spadkodawca jeszcze nie nabył (co przyjął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 grudnia 1999 r. III SA 1350/99).

Tak też stwierdził Sąd Administracyjny obu instancji, przyznając rację organom podatkowym, które wykluczyły możliwość pomniejszenia podatku od spadków i darowizn o zapłacony wcześniej przez spadkobiercę podatek, który obciążał spadkodawcę.

powrót Podatek od spadków i darowizn Nie warto płacić przedwcześnie długów spadkodawcy

Szukaj:


Porady podatkowe

Reklama

Twoje podatki
- nasze rozwiązania!
_______________________________________________________

Reklama

_______________________________________________________