ekspertax

  • Zwiększ rozmiar czcionki
  • Domyślny  rozmiar czcionki
  • Zmniejsz rozmiar czcionki
powrót Podatek od nieruchomości Kontrowersyjna uchwała NSA w sprawie podatku od nieruchomości od garaży

poniedziałek, 27 lutego 2012 22:48

Kontrowersyjna uchwała NSA w sprawie podatku od nieruchomości od garaży

Napisane przez  Dorota Ryterska, prawnik

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie poszerzonym (7) podjął uchwałę (II FPS 4/11), w której orzekł, że garaż stanowiący przedmiot odrębnej własności, usytuowany w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawki podatku wyższej niż garaż, którego własność nie została wyodrębniona (nie ma osobnej księgi wieczystej - nie stanowi samodzielnej nieruchomości lokalowej).

Sąd rozstrzygnął tym samym problem, jaką stawkę podatku od nieruchomości należało zastosować wobec garażu stanowiącego przedmiot odrębnej własności (będącego samodzielną nieruchomością lokalową) usytuowanego w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, stawkę podatku od nieruchomości przewidzianą w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e ustawy o podatkach i opłatach lokalnych - czyli jak dla budynków lub ich części pozostałych, czy też negując takie rozwiązanie, w konsekwencji właściwą powinna być stawka z art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych - przewidziana dla budynków lub ich części mieszkalnych.

Problem ten jest o tyle istotny, zważywszy na ponad dziesięciokrotną różnicę w wysokości tych wchodzących w rachubę stawek oraz masowość jego występowania w skali całego kraju.

 

U podstaw tej rozbieżności, jako punkt wyjścia, leży kwestia - kiedy przedmiotem opodatkowania jest cały budynek, a w jakich przypadkach część tego budynku jako odrębny od samego budynku przedmiot opodatkowania i czy możliwe jest, aby części budynku mieszkalnego były opodatkowane według innych stawek niż sam ten budynek.

W prezentowanym zarówno w części orzecznictwa sądowego (dotychczas tylko pierwszoinstancyjnego), jak też piśmiennictwie podatkowym stanowisku opowiadającym się za opodatkowaniem przedmiotowych garaży według stawek wyższych (art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e) podkreśla się, iż z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, podobnie jak i z zawartego w art. 5 ust. 1 pkt 2 tej ustawy wstępu do następującego dalej wyliczenia wynika jednoznacznie, że przedmiotem opodatkowania może być zarówno sam budynek jak i część tego budynku. Niewątpliwie taką częścią jest, m.in. będący przedmiotem odrębnej własności (stanowiący odrębną nieruchomość lokalową) garaż usytuowany w budynku mieszkalnym. W związku z tym, jako taki może on być odrębnym od samego budynku, w który się znajduje, przedmiotem opodatkowania według stawek odnoszących się do funkcji użytkowej (niemieszkalnej), którą spełnia.

W wyroku z dnia 6 października 2010 r., I SA/Sz 508/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazał, iż:

"w art. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych stwierdzono, że przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości są, m.in. budynki lub ich części. Z dalszych unormowań ustawy wynika, że częścią budynku podlegającą opodatkowaniu jako odrębny przedmiot opodatkowania jest lokal, takiego pojęcia bowiem ustawodawca używa w art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a, którego końcowa część brzmi "z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości".

Dalej w tym samym artykule w ustępie 5 ustawodawca stanowi : "Jeżeli wyodrębniono własność lokali, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości od gruntu oraz części budynku stanowiących współwłasność ciąży na właścicielach lokali w zakresie odpowiadającym częściom ułamkowym wynikającym ze stosunku powierzchni użytkowej lokalu do powierzchni użytkowej całego budynku." Z unormowań tu zacytowanych wynika, że częścią budynku mogącą być samodzielnym przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości jest wyodrębniony lokal w tym budynku. Wyodrębnienie takie odbywa się na podstawie ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz.U. z 2000 r. nr 80, poz. 903 ze zm.). Wyodrębnione lokale stają się odrębną nieruchomością również w rozumieniu przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, a tym samym przedmiotem opodatkowania jest posiadanie odrębnej nieruchomości będącej częścią budynku."

Podobnie w wyroku z dnia 28 kwietnia 2011 r., sygn. akt I SA/Ol 131/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wskazał, iż "(...) ustawodawca za przedmiot opodatkowania uznaje budynki lub ich części. Również z art. 5 ust. 1 pkt 2 wynika, że zróżnicowane stawki wskazane pod lit. a, c, d, e, można odnieść do całego budynku jak też do części użytkowanej w określony sposób. Niewątpliwie zróżnicowanie stawek w podatku majątkowym jest spowodowane przyczynami społecznymi i gospodarczymi.

Z systematyki całego prawa podatkowego wynika, że celem priorytetowym jest uwzględnienie potrzeb mieszkaniowych obywateli. Stąd również w podatku od nieruchomości domy i lokale mieszkalne opodatkowane są według stawek najniższych. Nie można zgodzić się z poglądem, że w przypadku, w którym, według klasyfikacji statystycznej dany budynek jest budynkiem mieszkalnym, bo ponad 50% powierzchni spełnia kryteria budynku mieszkalnego, to wszystkie pozostałe lokale w tym budynku należy opodatkować stawką właściwą dla budynku mieszkalnego. W praktyce zdarzają się przecież i takie sytuacje, gdy w budynku powierzchnia niemieszkalna przeważa. Nie sposób przyjąć, że wówczas do części mieszkalnych należałoby zastosować stawkę, jak dla budynków pozostałych."

Z kolei w wyroku z dnia 28 września 2011 r., I SA/Bd 456/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy również zwrócił uwagę, iż:

"to że garaż stanowi część budynku mieszkalnego nie świadczy w jakikolwiek sposób o jego funkcji mieszkalnej. Należy bowiem wskazać, że według poglądów doktryny i orzecznictwa, za kryterium decydujące o zakwalifikowaniu danej nieruchomości do kategorii budynków mieszkalnych uznaje się faktyczne przeznaczenie danego budynku i jego wykorzystanie na cele mieszkalne. Skoro ustawodawca rozdzielił przedmiot opodatkowania wskazując na sposób wykorzystania budynku lub jego części, to określeniu sposobu wykorzystania budynku lub jego części należy nadać jurydyczne znaczenie."

Pogląd, iż garaże stanowiące odrębną nieruchomość, usytuowane w budynkach mieszkalnych, podlegają opodatkowaniu według stawek właściwych dla tzw. budynków lub ich części pozostałych, a nie dla budynków mieszkalnych, prezentowany jest także w piśmiennictwie podatkowym.

"Nabycie garażu, jako lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość, prowadzi do tego, ze lokal taki staje się - o czym była już mowa - odrębnym od budynku przedmiotem podatku od nieruchomości. W związku z tym stosuje się do niego odrębne stawki podatkowe. Powyższe wynika z treści art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, w którym wskazuje się, że stawki podatkowe dotyczą nie tylko całych budynków, lecz także ich poszczególnych części, w zależności od sposobu wykorzystania.

I tak, lokale mieszkalne będą opodatkowane według stawek przewidzianych dla budynków mieszkalnych, lokale (w tym garaże) u przedsiębiorców - według stawek związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, zaś inne lokale - co do zasady - według stawek tzw. pozostałych. Garaż, jako lokal stanowiący odrębną nieruchomość, powinien być opodatkowany według stawek pozostałych. Nie jest to bowiem lokal mieszkalny i nie znajduje się w posiadaniu przedsiębiorcy. W związku z tym podatek powinien być naliczony według stawek pozostałych, właściwych dla lokali o innym przeznaczeniu niż mieszkalne i związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. (...)

W sytuacji wyodrębnienia lokali w budynku mieszkalnym "jednorodny" przedmiot opodatkowania, czyli budynek rozpada się na mniejsze części - nieruchomości lokalowe. Przedmiotem podatku nie jest już budynek mieszkalny, ale poszczególne lokale. Lokale mieszkalne powinny być, łącznie z pomieszczeniami przynależnymi (m.in. garażami), opodatkowane według stawek mieszkalnych. Natomiast inne niż mieszkalne - zgodnie z przeznaczeniem. Lokale garażowe, jeśli nie są we władaniu przedsiębiorcy, powinny być opodatkowane według stawek pozostałych." (tak L. Etel [w:] Podatek od lokali garażowych, Finanse Komunalne 5/2011, s. 33-38; por. także tegoż autora - Opodatkowanie podatkiem od nieruchomości garaży w budynkach mieszkalnych, Przegląd Podatków Lokalnych i Finansów Samorządowych nr 7-8 (101-102) 2009 r., s. 1, 9-13; a także G. Dudar [w:] Opodatkowanie budynków mieszkalnych znajdujących się w posiadaniu przedsiębiorcy - glosa do wyroku NSA z dnia 22 lipca 2009 r. sygn. akt II FSK 460/08, Przegląd Podatków Lokalnych i Finansów Samorządowych nr 10 (104) 2009 r. s. 1, 4-8).

Analogiczne stanowisko, jak omówione dotychczas, zajęło także Ministerstwo Finansów (Pismo Dyrektora Departamentu Podatków i Opłat Lokalnych z dnia 28 stycznia 2010 r., znak PL/LS/833/5/SIA/10/01 w sprawie opodatkowania garaży).

Natomiast pogląd przeciwny do przedstawionego wyżej, a więc negujący możliwość opodatkowania usytuowanych w budynkach mieszkalnych garaży stanowiących przedmiot odrębnej własności (odrębnych nieruchomości lokalowych), według stawek podatku z art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (pozostałych), co w konsekwencji prowadzi do opodatkowania tychże garaży według stawek jak dla budynków mieszkalnych (art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych) zaprezentowany został w następujących orzeczeniach sądów administracyjnych: wyroki NSA z dnia 12 października 2011 r. II FSK 733/10 i II FSK 335/11; wyroki WSA w Bydgoszczy z dnia 28 lipca 2009 r. I SA/Bd 346/09 i z dnia 8 września 2010 r. I SA/Bd 578/10; wyroki WSA w Warszawie z dnia 2 września 2011 r. III SA/Wa 795/11 i z dnia 4 listopada 2011 r. III SA/Wa 509/11).

powrót Podatek od nieruchomości Kontrowersyjna uchwała NSA w sprawie podatku od nieruchomości od garaży

Szukaj:


Porady podatkowe

Reklama

Twoje podatki
- nasze rozwiązania!
_______________________________________________________

Reklama

_______________________________________________________