ekspertax

  • Zwiększ rozmiar czcionki
  • Domyślny  rozmiar czcionki
  • Zmniejsz rozmiar czcionki
powrót Podatek od spadków i darowizn Spóźnione zawiadomienie o nabyciu spadku

piątek, 11 maja 2012 12:42

Spóźnione zawiadomienie o nabyciu spadku

Opublikowane przez:  Zespół Ekspertax

Upływ terminu w ramach którego należy zawiadomić organ podatkowy o otrzymanym spadku powoduje utratę prawa do zwolnienia od podatku. Skutków tych nie można anulować poprzez przywrócenie terminu, bez względu na przyczynę jego uchybienia, zawinioną bądź niezawinioną.

Dokonanie stosownego zgłoszenia zarówno po terminie wskazanym w art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn, jak i przed nim, jest nieskuteczne i w związku z tym nie prowadzi do zwolnienia od opodatkowania. Tak orzekł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 16 marca 2012 r. (I SA/Łd 56/12).

 

Podatnik na podstawie ustawy nabył spadek po swoim ojcu. Nabycie to podlegało opodatkowaniu na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t.j.: Dz.U. z 2009 r. nr 93, poz. 768 ze zm.).

Ze zgłoszenia o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych SD-Z2 złożonego w 2009 r. (data nadania w placówce pocztowej) i zeznania podatkowego o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych SD-3 złożonego przez podatnika (data nadania w placówce pocztowej) wynikało, że w wyniku spadkobrania nabył on udział w nieruchomości, samochód osobowy oraz środki pieniężne ulokowanych w banku oraz oszczędnościowych obligacjach skarbowych. Łączną wartość ww. rzeczy i praw majątkowych podatnik określił na 443.068 zł, natomiast wartość nabytego udziału spadkowego – na 70.000 zł.

Organ podatkowy decyzją ustalił podatnikowi zobowiązanie podatkowe w podatku od spadków i darowizn w wysokości 3.609 zł. Wydając swe rozstrzygnięcie organ pierwszej instancji przyjął m.in., że podatnik nie dotrzymał terminu, o którym mowa w art. 4a ww. ustawy, tj. nie złożył zgłoszenia o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku.

W odwołaniu podatnik podniósł, że zgłoszenia nabycia spadku dokonał w urzędzie skarbowym w E. Wprawdzie urzędniczka skarbowa nie przyjęła wówczas przedmiotowego zgłoszenia, jednak w jego obecności wykonała telefon służbowy do urzędu skarbowego w B. i poinformowała pracownika tegoż urzędu, że podatnik stawił się tego dnia w urzędzie skarbowym w E. celem zgłoszenia spadku nabytego po ojcu.

Wysyłając za pośrednictwem poczty zgłoszenie do urzędu skarbowego w B., podatnik działał w przekonaniu, że stanowi ono dalszą realizację ww. zgłoszenia złożonego w urzędzie skarbowym w E. Jego zdaniem to ostatnie zgłoszenie powinno spowodować takie same skutki jak zgłoszenie spadku w urzędzie skarbowym w B. Podatnik podniósł ponadto, że decyzja organu I instancji jest dla niego krzywdząca i niezrozumiała, a ustalona wysokość zobowiązania podatkowego dotkliwa z uwagi na fakt, że wychowuje trójkę uczących się dzieci. W konsekwencji podatnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że w niniejszej sprawie 6-miesięczny termin, o którym mowa w art. 4a ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, rozpoczął swój bieg 4 kwietnia 2009 r., bowiem 3 kwietnia 2009 r. uprawomocniło się postanowienie sądu rejonowego stwierdzające nabycie spadku.

Termin ten upłynął natomiast 5 października 2009 r. (4 października 2009 r. był dniem ustawowo wolnym od pracy – niedziela). Natomiast nabycie spadku zgłoszone zostało dopiero 6 października 2009 r. (data nadania w placówce pocztowej), a więc już po upływie ww. terminu.

Niespełnienie przez podatnika warunku zawartego w art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn, spowodowało utratę prawa do zwolnienia. Konsekwencją powyższego było opodatkowanie nabycia majątku według zasad właściwych dla I grupy podatkowej (art. 4 ust. 3 ww. ustawy), z uwzględnieniem stawek podatków właściwych dla tej grupy nabywców (art. 15 ust. 1 ww. ustawy) i minimum podatkowego określonego w art. 9 ust. 1 ww. ustawy.

Odnosząc się do podnoszonej przez stronę okoliczności złożenia w terminie odpowiedniego zgłoszenia w urzędzie skarbowym w E., organ odwoławczy uznał, że okoliczność ta nie znalazła potwierdzenia w aktach sprawy. Dyrektor Izby Skarbowej powołał się na pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego w E., w którym Naczelnik wyjaśnił, że urzędniczka wskazana przez podatnika po pierwsze nie była upoważniona do przyjęcia zgłoszenia, po drugie – udzieliła stronie informacji, że może uzupełnione zgłoszenie złożyć w okienku kancelaryjnym, gdzie upoważniony pracownik przyjmuje dokumenty, m.in. w sprawach dla których właściwy jest inny organ podatkowy i po trzecie – poinformowała podatnika o możliwości nadania zgłoszenia za pośrednictwem poczty.

Organ odwoławczy podkreślił nadto, że bez względu na powody uchybienia, zgłoszenie nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych, po upływie terminu, o którym mowa w art. 4a ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, skutkowało utartą prawa do zastosowania zwolnienia od podatku. Powyższy termin jest terminem prawa materialnego, który nie podlega przywróceniu, niezależnie od przyczyn związanych z jego niedotrzymaniem.

Na zakończenie rozważań organ drugiej instancji wskazał, że po przeprowadzeniu dodatkowych wyjaśnień, uznał zadeklarowaną przez podatnika wartość nabytego udziału (70.000 zł), za odpowiadającą jego wartości rynkowej.

Podatnik zaskarżył decyzję Dyrektora Izby Skarbowej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Sąd ten uznał jednak, że skarga jest bezzasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Na podstawie art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-8 i ust. 2, a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4 (...).

W przypadku niespełnienia ww. warunków, nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych podlega opodatkowaniu na zasadach określonych dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej.

Minister Finansów określił, w drodze rozporządzenia, wzór zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych i zakres danych w nim zawartych, w tym w szczególności:

  1. dane identyfikujące podatników obowiązanych do złożenia zgłoszenia oraz dane stanowiące podstawę zaliczenia do I grupy podatkowej,
  2. dane identyfikujące oraz ostatni adres spadkodawcy, darczyńcy lub innej osoby, od której lub po której została nabyta własność rzeczy lub prawa majątkowe,
  3. dane dotyczące nabytych rzeczy lub praw majątkowych, ich rodzaj, miejsce położenia rzeczy lub wykonywania praw majątkowych, wraz z ich wartością rynkową oraz wielkość nabytego udziału

- uwzględniając konieczność potwierdzenia nabycia w celu skorzystania ze zwolnienia.

Organy podatkowe zasadnie zatem uznały, że dla skorzystania ze zwolnienia w podatku od spadków istotne znaczenie ma wyłącznie dokonanie prawidłowego zgłoszenia w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku. Zgłoszenie to powinno być dokonane na formularzu SD-Z2.

Ponieważ skarżący podatnik nadał zgłoszenie w placówce pocztowej w dniu 6 października 2009 r., organy prawidłowo przyjęły, że nie dotrzymał on terminu określonego w art. 4a ww. ustawy, co spowodowało utratę prawa do zwolnienia. Konsekwencją powyższego było opodatkowanie nabycia majątku według zasad określonych dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej (art. 4a ust. 3 ww. ustawy).

Rozmowa, którą skarżący przeprowadził z urzędniczką urzędu skarbowego nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, skoro w sprawie bezsporne jest, że skarżący nadał zgłoszenie w placówce pocztowej w dniu 6 października 2009 r.

Organy podatkowe prawidłowo przyjęły, że termin określony w art. 4a ww. ustawy ma charakter materialnoprawny, co potwierdza liczne orzecznictwo sądów administracyjnych (m. in. wyrok WSA w Łodzi z dnia 11 marca 2010 r., I SA/Łd 1022/09, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 28 maja 2009 r., III SA/Po 102/09).

Upływ tego terminu powoduje utratę prawa do zwolnienia i skutków tych nie można anulować poprzez przywrócenie terminu, bez względu na przyczynę jego uchybienia (zawinioną bądź niezawinioną). Dokonanie stosownego zgłoszenia zarówno po terminie wskazanym w art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn, jak i przed nim, jest nieskuteczne i w związku z tym nie prowadzi do zwolnienia od opodatkowania.

W tej sytuacji Sąd stwierdził, że organy nie dopuściły się zarzucanego w skardze naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego.

powrót Podatek od spadków i darowizn Spóźnione zawiadomienie o nabyciu spadku

Szukaj:


Porady podatkowe

Reklama

Twoje podatki
- nasze rozwiązania!
_______________________________________________________

Reklama

_______________________________________________________