ekspertax

  • Zwiększ rozmiar czcionki
  • Domyślny  rozmiar czcionki
  • Zmniejsz rozmiar czcionki
powrót Podatki dochodowe Ukryta dywidenda w kosztach wynagrodzeń i kosztach reklamy spółki

wtorek, 19 czerwca 2012 10:49

Ukryta dywidenda w kosztach wynagrodzeń i kosztach reklamy spółki

Opublikowane przez:  Zespół Ekspertax

Wypłaty na rzecz wspólników spółki są często kontrolowane przez urząd kontroli skarbowej pod kątem ukrytej dywidendy. Wypłaty takie nie tylko zawyżają koszty uzyskania przychodów spółki, ale także stanowią działanie na szkodę spółki oraz naruszenie przepisów Kodeksu pracy.

W wyniku kontroli podatkowej przeprowadzonej w spółce z o.o. Urząd Kontroli Skarbowej wyłączył z kosztów uzyskania przychodów wydatki na rzecz wspólników większościowych spółki. Wyłączone wydatki stanowiły:

  • część premii uznaniowej wypłacona wspólnikom większościowym, będącym pracownikami spółki,
  • wydatki na rzecz wspólnika instytucjonalnego z tytułu reklamy.

Przeprowadzona kontrola wykazała, że część premii wypłaconej wspólnikom, którzy byli jednocześnie pracownikami w spółce była naliczana wprost proporcjonalnie do posiadanych udziałów (ilość udziałów x stawka za 1 udział), a wydatki za reklamę spółki nie były udokumentowane.

Jednocześnie organy kontrolne ustaliły, że na wniosek zarządu wspólnicy większościowi (beneficjenci z tytułu ukrytej dywidendy) postanowili nie przeznaczać zysku za rok obrotowy na dywidendę.

UKS wymienione wyżej wydatki na rzecz większościowych wspólników uznał za ukrytą dywidendę i wyłączył z kosztów uzyskania przychodów.

Zarząd spółki zaprzeczał, że wypłacał ukrytą dywidendę pod pozorem premii, a proporcjonalność premii do ilości posiadanych udziałów tłumaczył „czystym zbiegiem okoliczności”. Przy czym ten zbieg okoliczności dotyczył wszystkich 23 wspólników-pracowników i miał miejsce w miesiącach marzec - grudzień, czyli odnosił się do 230 wypłat (23 x 10 miesięcy) w roku podatkowym. Zdaniem organów kontrolnych oznaczało to, że wypłaty premii za udziały były zasadą a nie zbiegiem okoliczności. Spółka odwołała się od decyzji UKS do Dyrektora Izby Skarbowej, a następnie do WSA i NSA.

Ostatecznie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 8 grudnia 2010 r. (II FSK 1434/09) skargę kasacyjną oddalił, jednak z przyczyn proceduralnych.

Równolegle spółka zwracała się do Głównego Inspektora Kontroli Skarbowej o unieważnienie decyzji podatkowej UKS.

Główny Inspektor Kontroli Skarbowej decyzją KS 8/8570/314/MLB/09/6852 z dnia 5 listopada 2009 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji podatkowej UKS.

W opisanej sprawie organy podatkowe uznały, iż proceder płacenia ukrytej dywidendy to nie tylko zawyżenie kosztów uzyskania przychodów, ale także:

  1. działanie na szkodę spółki (art. 296 Kodeksu karnego), bowiem zawyżenie kosztów z tytułu ukrytej w nich dywidendy było bezprawne i powodowało zaniżenie zysku (zarząd nie ma uprawnień do naliczania i wypłaty żadnych świadczeń na rzecz wspólników z tytułu posiadanych udziałów; jest to wyłączna kompetencja zgromadzenia wspólników),
  2. działanie na szkodę wspólników mniejszościowych niebędących pracownikami (art.415-416 Kodeksu cywilnego w powiązaniu z art. 20 i 174 Kodeku spółek handlowych) poprzez nierówne ich traktowanie, gdyż większościowi wspólnicy otrzymali ukrytą dywidendę a mniejszościowi nie dostali nic (mamy tu do czynienia z bezprawnym uprzywilejowaniem udziałów należących do wspólników-pracowników; umowa spółki nie zawiera żadnego uprzywilejowania udziałów czy wspólników),
  3. działanie sprzeczne z art. 78 §1 Kodeksu pracy i regulaminem wynagradzania, zgodnie z którymi wynagrodzenie za pracę powinno być ustalane z uwzględnieniem rodzaju wykonywanej pracy, kwalifikacjami, ilością i jakością świadczonej pracy, a nie proporcjonalnie do posiadanych przez pracowników udziałów,
  4. działanie sprzeczne z art. 183c §1 Kodeksu pracy, polegające na gorszym wynagradzaniu pracowników nieposiadających udziałów za jednakową pracę (pracownicy-wspólnicy za taką samą pracę dostawali dodatkowo premię za posiadane udziały).

Wypłaty z zysku w spółkach kapitałowych (podobnie dotyczy to spółdzielni), podlegają jednokrotnie opodatkowaniu, jeśli przyjmą postać tzw. ukrytej dywidendy.

Taka wypłata może nastąpić również w formie ukrytej dywidendy, która podlegać będzie tylko jednokrotnemu opodatkowaniu. Przez ukrytą dywidendę rozumie się zmniejszenie majątku spółki kapitałowej lub uniemożliwienie jego zwiększenia, na podstawie umowy spółki, oddziałujące na wysokość jej dochodu i niepozostające w żadnym związku z otwarcie dokonanym podziałem zysku.

Polski ustawodawca nie posługuje się tym pojęciem, nie sformułował jego definicji, ale wskazuje przypadki mogące mieć taki charakter i aby im zapobiec w art. 16 ust. 1 pkt 38 i 38a ustawy o podatku od osób prawnych, wyklucza możliwość zaliczenia w koszty uzyskania przychodów:

  1. wydatków związanych z dokonywaniem jednostronnych świadczeń na rzecz udziałowców (akcjonariuszy) lub członków spółdzielni niebędących pracownikami w rozumieniu odrębnych przepisów, z tym że wydatki ponoszone na rzecz członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych i innych spółdzielni zajmujących się produkcją rolną są kosztem uzyskania przychodów w części dotyczącej działalności objętej obowiązkiem podatkowym w zakresie podatku dochodowego;
  2. wydatków na rzecz osób wchodzących w skład rad nadzorczych, komisji rewizyjnych lub organów stanowiących osób prawnych, z wyjątkiem wynagrodzeń wypłacanych z tytułu pełnionych funkcji;

Tak więc, ukryta dywidenda występuje najczęściej w postaci wszelkiego rodzaju świadczeń, które mogą otrzymać wszyscy lub niektórzy wspólnicy spółki, np. wypłat niewspółmiernie wysokiego wynagrodzenia za nadgodziny lub udzielenia pożyczek na warunkach odbiegających od rynkowych.

Ponieważ taką wypłatę spółka chce traktować jak koszty uzyskania przychodów, taka ukryta dywidenda jest opodatkowana tylko u udziałowca który ją otrzymuje. Miały temu właśnie zapobiegać przepisy art. 16 ust. 1 pkt 38 i 38 a ww. ustawy, które wyłączają z kosztów wydatki poniesione na takie jednostronnie świadczenia dokonywane przez spółkę na rzecz udziałowców.

Przepisy te jednak dotyczą tylko takich sytuacji, gdy jedyną zobowiązaną stroną jest spółka i jednocześnie jej świadczeniu nie towarzyszy działanie wzajemne, z czym zgadza się także Ministerstwo Finansów. Jednakże wszelkie umowy zawierane miedzy spółką a jej udziałowcami są przedmiotem szczególnego zainteresowania organów skarbowych.

W przypadku wypłaty wynagrodzeń, w których ukryta jest dywidenda problem polega na tym, że wypłata jest dokonywana na podstawie umowy o pracę, a więc świadczenie jest dwustronne. Organy podatkowe radzą sobie z tym w ten sposób, że porównują wypłacane wynagrodzenia i ich składniki u wielu pracowników, w tym pracowników będących jednocześnie wspólnikami, tak jak było w tym przypadku.

powrót Podatki dochodowe Ukryta dywidenda w kosztach wynagrodzeń i kosztach reklamy spółki

Szukaj:


Porady podatkowe

Reklama

Twoje podatki
- nasze rozwiązania!
_______________________________________________________

Reklama

_______________________________________________________