ekspertax

  • Zwiększ rozmiar czcionki
  • Domyślny  rozmiar czcionki
  • Zmniejsz rozmiar czcionki
powrót Podatki dochodowe Zmiany w kosztach uzyskania przychodów dla twórców

wtorek, 16 października 2012 15:13

Zmiany w kosztach uzyskania przychodów dla twórców

Opublikowane przez:  Zespół Ekspertax

W projekcie zmieniającym ustawę o podatku dochodowym od osób fizycznych, proponuje się nowelizację przepisów regulujących konstrukcję kosztów uzyskania przychodów z określonych praw majątkowych, takich jak prawa do wynalazku, topografii układu scalonego, wzoru użytkowego, wzoru przemysłowego, znaku towarowego lub wzoru zdobniczego, a także prawa autorskie i prawa pokrewne. Znikną koszty zryczałtowane w wysokości 50%?

Jak wynika z opinii o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, prof. dr hab. Henryka Dzwonkowskiego, eksperta ds. legislacji w Biurze Analiz Sejmowych, 50% koszty uzyskania przychodów przysługujące twórcom nie są żadnym przywilejem.

Nowelizacja przepisów regulujących konstrukcję kosztów uzyskania przychodów z określonych praw majątkowych, takich jak prawa do wynalazku, topografii układu scalonego, wzoru użytkowego, wzoru przemysłowego, znaku towarowego lub wzoru zdobniczego, a także prawa autorskie i prawa pokrewne oparta jest na błędnym  założeniu, że uprawnienie do zastosowania 50% kosztów uzyskania przychodów stanowi wyjątek od zasady powszechności opodatkowania określonej w art. 84 Konstytucji RP.

Wbrew twierdzeniu wynikającemu z uzasadnienia do tego projektu, nie jest to bowiem przywilej podatkowy. Wynika to z konstrukcji podatku dochodowego. Koszty są dla podatnika obiektywnym przymusem ekonomicznym. Musi on je ponieść aby uzyskać przychód. Z ekonomicznego punktu widzenia koszty obniżają zyskowność działań podatnika. Pozbawiają go korzyści jakie mógłby osiągnąć gdyby kosztów nie musiał ponosić. Podatnik nie powinien być za to, że ponosi koszty dodatkowo karany tym, że nie może tych kosztów odliczyć.

Konstrukcja kosztów zryczałtowanych jest powszechnie znana i jej wykorzystywanie jest uzasadnione różnymi czynnikami. Przede wszystkim koszty ryczałtowe ustanawiane są z powodu trudności z ustaleniem rzeczywistej wielkości czy też trudności z udokumentowaniem kosztów uzyskania przychodów. Tak właśnie jest w przypadku ustalania dochodów np. z praw autorskich i praw pokrewnych. Szczegółowe ustalanie kosztów i ich ewidencjonowanie w tych sferach działalności nie ma racjonalnego uzasadnienia.

Alternatywą dla ryczałtów albo ryczałtów niekorzystnych jest prowadzenie ksiąg podatkowych. Nakłady czasu i koszty prowadzenia ewidencji i dokumentacji w tych dziedzinach będą w większości przypadków nieproporcjonalne do korzyści fiskalnych i rodzajów przychodów z różnych źródeł. Dodatkowe koszty ewidencji i dokumentacji musiałyby zostać odliczone od kosztów uzyskania przychodów i konsumowałyby zyski obniżając dochody budżetowe, bo stałyby się kosztami.

Wreszcie, w przypadku eliminacji albo ograniczenia ryczałtów wzrastają koszty kontroli po stronie organów podatkowych. Wzrasta bowiem zakres podmiotowy, przedmiotowy i szczegółowość kontroli.

Podatek dochodowy jest podatkiem, w którym podstawę opodatkowania stanowi dochód. Ten zaś jest różnicą pomiędzy przychodami i kosztami uzyskania tych przychodów. Koszty uzyskania przychodów mogą przyjmować różną formę, w tym również tzw. formę ryczałtową, której przykładem są koszty unormowane w art. 22 ust. 9 pkt 1-3 ww. ustawy.

Wydaje się oczywistym, bo jest to postępowanie racjonalne, że podatnicy pozbawieni możliwości odliczania całości albo części dotychczasowych kosztów ryczałtowych będą się chcieli rozliczać na zasadach ogólnych. Nie wykażą zysku a organy podatkowe ugrzęzną w niezliczonych kontrolach. Doradcy podatkowi chętnie zaś przejmą dodatkową grupę klientów i staną się obciążeniem dla budżetu, bo będą to oczywiście koszty podatnika.

Eliminacja albo ograniczanie kosztów ryczałtowych to zatem zawsze zmniejszenie efektywności systemu podatkowego. Wzrastają bowiem koszty obsługi u podatnika, rozrasta się administracja i powiększają jej koszty oraz zmieniają się w sposób nieprzewidywalny dochody budżetu.

Ewentualna zmiana przepisów o kosztach zryczałtowanych wymaga jak się wydaje daleko bardziej pogłębionej analizy niż przyjęcie założenia, że koszty to ulga (przywilej) podatkowy. Powinno się w tym zakresie pojawić zróżnicowanie z uwzględnieniem skali i rodzaju prowadzonej działalności. Wymaga to jednak analiz i studiów dla każdego z osobna rodzaju działalności (źródła przychodów) z uwzględnieniem rozmiarów dochodów. Są to minimalne kryteria zróżnicowania, a w trakcie badań mogą się pojawić także nowe, nieprzewidziane uwarunkowania.

Zazwyczaj wyższe koszty ponoszą osoby, które dokonują wynalazków. Dodatkowo, w ich wypadku udokumentowanie kosztów jest znacznie trudniejsze. Stąd też górna granica kosztów ryczałtowych dla tej grupy powinna być wyższa.

Inaczej jest z kolei z osobami, które korzystają z prawa do artystycznych wykonań, o którym mowa w art. 85 i nast. ustawy Prawo autorskie. Zazwyczaj ponoszą one niższe koszty uzyskania przychodów. Stąd też granica kosztów ryczałtowych dla tej grupy osób mogłaby zostać obniżona.

W końcu, należy zauważyć, że ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych dopuszcza możliwość wykazania przez tę grupę osób rzeczywistych kosztów uzyskania przychodów. Jednak, jak wskazano wyżej, ze względu na specyfikę tego rodzaju działalności, oddzielenie kosztów uzyskania przychodów z tytułu praw, o których mowa w art. 22 ust. 9 pkt 1-2 ustawy, od kosztów utrzymania, może w szeregu wypadków sprawiać problemy. Stąd też wydaje się uzasadnione, by wskazać choćby przykładowo tego rodzaju koszty.

powrót Podatki dochodowe Zmiany w kosztach uzyskania przychodów dla twórców

Szukaj:


Porady podatkowe

Reklama

Twoje podatki
- nasze rozwiązania!
_______________________________________________________

Reklama

_______________________________________________________