ekspertax

  • Zwiększ rozmiar czcionki
  • Domyślny  rozmiar czcionki
  • Zmniejsz rozmiar czcionki
powrót Podatki dochodowe Nieujawnione darowizny i pożyczki nie mogą być opodatkowane 75%

czwartek, 15 listopada 2012 11:41

Nieujawnione darowizny i pożyczki nie mogą być opodatkowane 75%

Opublikowane przez:  Zespół Ekspertax

Minister Finansów przyznaje, podatnik nie może być karany 75% stawką podatku, jeśli w trakcie postępowania w sprawie nieujawnionych źródeł przychodów powoła się na niezgłoszoną do opodatkowania pożyczkę lub darowiznę.

Odpowiadając na interpretację w sprawie praktyk, jakie stosują niektóre urzędy skarbowe w zakresie postępowań dotyczących nieujawnionych źródeł przychodów, Minister Finansów poinformował, że .

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają przychody ze źródeł nieujawnionych oraz przychody nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach.

Zgodnie z art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2012 r. poz. 361 z późn. zm.) wysokość przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych ustala się na podstawie poniesionych przez podatnika w roku podatkowym wydatków i wartości zgromadzonego w tym roku mienia, jeżeli wydatki te i wartości nie znajdują pokrycia w mieniu zgromadzonym przed poniesieniem tych wydatków lub zgromadzeniem mienia pochodzącym z przychodów uprzednio opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania.

Tryb ten wymusza na organie podatkowym szczególnie staranne przeprowadzenie postępowania, które ma „na celu dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności faktycznych i sprawdzenie prawidłowości wyjaśnień podatnika, kierując się zasadami logiki i doświadczenia życiowego” (wyrok NSA z dnia 28 lutego 1997 r., I SA/Wr 291/96).

Do przychodów ze źródeł nieujawnionych zaliczyć można jedynie te źródła, o których mowa w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Nie zmienia to jednak faktu, że w postępowaniu dotyczącym ustalenia podatku od dochodów nieujawnionych lub nieznajdujących pokrycia w dochodach ujawnionych nie ma znaczenia, czy objęte postępowaniem przychody podlegają obowiązkowi podatkowemu w podatku dochodowym od osób fizycznych, czy też nie podlegają, jak np. przychody objęte przepisami podatku od spadków i darowizn lub przychody z działalności rolniczej (z wyjątkiem przychodów z działów specjalnych produkcji rolnej).

Znaczenie ma tylko uprawdopodobnione wskazanie przez taką osobę źródła uzyskania takich przychodów, a także wykazanie uregulowanego od nich stosunku podatkowego w postaci zapłaconego podatku bądź nieistnienia od nich zobowiązania podatkowego albo niepowstania obowiązku podatkowego w podatku dochodowym.

Celem instytucji prawnej ustalania i opodatkowywania dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych jest opodatkowanie przychodów, z których podatnik nie jest w stanie wylegitymować się uregulowanym stosunkiem wynikającym z prawa podatkowego. W takim przypadku opodatkowanie następuje nie w momencie powstania przychodu, ale w momencie jego wydatkowania lub stwierdzenia faktu zgromadzenia mienia.

W myśl art. 20 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mienie zgromadzone przez podatnika przed rokiem objętym decyzją „musi mieć walor legalności”, by mogło stanowić źródło pokrycia wydatków w roku objętym decyzją. To oznacza „że mienie to musi pochodzić wyłącznie z opodatkowanych przychodów albo z przychodów zwolnionych z obowiązku podatkowego” (wyrok NSA z dnia 12 grudnia 2006 r., II FSK 71/06).

Dla opodatkowania przychodów, „które nie mają pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów czy pochodzą ze źródeł nieujawnionych, nie ma decydującego znaczenia, w jakim okresie zostało zgromadzone mienie. Istotne jest, czy to mienie pochodzi ze źródeł opodatkowanych (które podatnik zgłosił organowi podatkowemu do opodatkowania we właściwym czasie) lub ze źródeł wolnych od opodatkowania” (wyrok WSA w Lublinie z dnia 29 maja 2009 r., I SA/Lu 134/09).

W tym postępowaniu ciężar wykazania dowodu, że wydatki lub zgromadzone mienie znajdują pokrycie w przychodach opodatkowanych lub zwolnionych z opodatkowania, spoczywa na podatniku. W toku postępowania, zgodnie z art. 180 §1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r. poz. 749 z późn. zm.), jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.

Wyjaśnić również należy, że nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej tytułem darowizny podlega podatkowi od spadków i darowizn, stosownie do art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz.U. z 2009 r. nr 93, poz. 768 z późn. zm.).

Co do zasady obowiązek podatkowy w przypadku nabycia w drodze darowizny powstaje z chwilą złożenia przez darczyńcę oświadczenia w formie aktu notarialnego, a w razie zawarcia umowy bez zachowania przewidzianej formy – z chwilą spełnienia przyrzeczonego świadczenia; jeżeli ze względu na przedmiot darowizny przepisy wymagają szczególnej formy dla oświadczeń obu stron, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą złożenia takich oświadczeń (art. 6 pkt 4 ww. ustawy).

Wyjątek od powyższej zasady stanowi przypadek, w którym nabycie nie zostało zgłoszone do opodatkowania. Wówczas na podstawie art. 6 ust. 4 ww. ustawy obowiązek podatkowy powstaje z chwilą powołania się przez podatnika przed organem podatkowym lub organem kontroli skarbowej na fakt nabycia.

W takim przypadku, mając na uwadze dyspozycję przepisu art. 15 ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn, a więc gdy powołanie to następuje w toku czynności sprawdzających, postępowania podatkowego, kontroli podatkowej lub postępowania kontrolnego na okoliczność dokonania tej darowizny, a należny podatek od tego nabycia nie został zapłacony, stawka podatku wynosi 20%.

W przeciwieństwie do reguł obowiązujących przy obliczaniu podatku od spadków i darowizn na zasadach ogólnych stawka sankcyjna ma zastosowanie we wszystkich wyżej wskazanych przypadkach, bez względu na stopień pokrewieństwa osób, pomiędzy którymi dokonywane jest przesunięcie majątkowe, a stawka podatku nie jest uzależniona od wartości otrzymanego przysporzenia.

Umowa pożyczki podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz.U. z 2010 r. nr 101, poz. 649 z późn. zm.).

Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, obowiązek podatkowy powstaje generalnie z chwilą dokonania czynności cywilnoprawnej, a stawka podatku od umowy pożyczki została określona w art. 7 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy w wysokości 2%. Stosownie jednak do art. 3 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy, jeżeli podatnik nie złożył deklaracji w sprawie podatku od tej czynności w terminie 5 lat od końca roku, w którym upłynął termin płatności podatku, a następnie powołuje się przed organem podatkowym lub organem kontroli skarbowej na fakt jej dokonania, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą powołania się przez podatnika na fakt dokonania czynności cywilnoprawnej.

Przepis art. 7 ust. 5 ww. ustawy określa stawkę podatku w wysokości 20%, w przypadku gdy przed organem podatkowym lub organem kontroli skarbowej w toku czynności sprawdzających, postępowania podatkowego, kontroli podatkowej lub postępowania kontrolnego:

  1. podatnik powołuje się na fakt zawarcia umowy pożyczki, depozytu nieprawidłowego lub ustanowienia użytkowania nieprawidłowego albo ich zmiany, a należny podatek od tych czynności nie został zapłacony;
  2. biorący pożyczkę, o którym mowa w art. 9 pkt 10 lit. b, powołuje się na fakt zawarcia umowy pożyczki, a nie spełnił warunku udokumentowania otrzymania pieniędzy na rachunek bankowy albo jego rachunek prowadzony przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową lub przekazem pocztowym.

Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że stawka 20%, odpowiednio w podatku od spadków i darowizn oraz w podatku od czynności cywilnoprawnych, będzie miała zastosowanie, gdy:

  1. obowiązek podatkowy z tytułu nabycia własności rzeczy i praw majątkowych w drodze darowizny powstanie wskutek powołania się podatnika przed organem podatkowym lub organem kontroli skarbowej w toku postępowania prowadzonego w zakresie przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych, a należny podatek od tego nabycia nie został zapłacony;
  2. podatnik powoła się w toku postępowania prowadzonego w zakresie przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych na fakt zawarcia umowy pożyczki, depozytu nieprawidłowego lub ustanowienia użytkowania nieprawidłowego albo ich zmiany, a należny podatek od tych czynności nie został zapłacony.

Podkreślić należy, że w prowadzonym przez organy podatkowe zindywidualizowanym postępowaniu w sprawie wysokości przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych w interesie podatnika jest przedstawienie materiału dowodowego, z którego wynikałoby, że jego wydatki znajdują pokrycie w źródłach przychodu już opodatkowanych lub wolnych od podatku.

Podatnik może powołać się na pożyczkę lub darowiznę. Nie ma znaczenia czy pochodzi ona od osób spokrewnionych. Sankcyjna stawka podatku nie może być wyższa niż 20%

Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 marca 1996 r., SA/Wr 1905/96, „o ile w postępowaniu podatkowym dotyczącym dochodu z nieujawnionych źródeł przychodu zostanie stwierdzone poniesienie wydatków przekraczających znacznie zeznany dochód, na podatniku ciąży wykazanie, że wydatki te znajdują pokrycie w określonym źródle przychodów lub posiadanych zasobach. Wyjaśnienia podatnika stanowią dowód w postępowaniu, lecz podlegają ocenie organu podatkowego i ich wartość dowodowa zależy od tego, czy są one prawdopodobne”.

W świetle powyższego powoływanie się i wskazywanie przez podatnika na otrzymane darowizny lub pożyczki stanowić będzie podstawę do przeprowadzenia przez organ podatkowy postępowania, z zachowaniem wszelkich reguł wynikających z postępowania dowodowego, celem wyjaśnienia sprawy. Rzetelnie zebrany materiał dowodowy może stanowić podstawę do dokonania określonych ustaleń faktycznych i podjęcia właściwej decyzji.

Postępowanie w sprawie przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych, tak jak każde postępowanie podatkowe, jest dwuinstancyjne.

Od decyzji organu podatkowego wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie do organu podatkowego wyższego stopnia. Natomiast po wyczerpaniu toku instancji podatnikowi przysługuje skarga na ostateczną decyzję do wojewódzkiego sądu administracyjnego na zasadach określonych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270). Od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

powrót Podatki dochodowe Nieujawnione darowizny i pożyczki nie mogą być opodatkowane 75%

Szukaj:


Porady podatkowe

Reklama

Twoje podatki
- nasze rozwiązania!
_______________________________________________________

Reklama

_______________________________________________________