ekspertax

  • Zwiększ rozmiar czcionki
  • Domyślny  rozmiar czcionki
  • Zmniejsz rozmiar czcionki
powrót VAT Darmowa pomoc prawna a opodatkowanie VAT

piątek, 12 kwietnia 2013 12:02

Darmowa pomoc prawna a opodatkowanie VAT

Opublikowane przez:  Zespół Ekspertax

Nieodpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, w tym również usług pomocy prawnej, co do zasady, nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT. W piśmie z dnia 7 marca 2013 r. Ministerstwo Finansów (SPS-023-13706/13) wypowiedziało się na temat opodatkowania VAT darmowej pomocy prawnej.

Opodatkowaniu tym podatkiem podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, co wynika z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 z późn. zm.).

Nieodpłatne świadczenie usług może być, na gruncie ustawy o VAT, uznane w niektórych przypadkach za podlegające opodatkowaniu VAT.

Zgodnie bowiem z art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy o VAT za odpłatne świadczenie usług uznaje się również nieodpłatne świadczenie usług na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenie usług do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika.

Objęcie nieodpłatnej pomocy prawnej zakresem ustawy o VAT nie będzie miało jednak miejsca, o ile jej świadczenie wpisuje się w cel działalności gospodarczej prowadzonej przez świadczącego ją podatnika.

Świadczenie profesjonalnych usług prawnych na rzecz osób, których niski status materialny nie pozwala na nabycie takich usług, a zatem porad udzielanych w interesie publicznym w sposób dobrowolny i nieodpłatny, jest powszechnie odbierane jako bezinteresowna działalność prospołeczna. Kreuje to pozytywny wizerunek przedsiębiorcy wśród obecnych i potencjalnych jego klientów. Zatem należy uznać, iż nieodpłatne udzielanie pomocy prawnej osobom najuboższym wpisuje się, co do zasady, w zakres prowadzonej działalności gospodarczej.

Powyższy, prospołeczny aspekt nieodpłatnej działalności zawodowych prawników został podkreślony również w uzasadnieniu do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 marca 2010 r., I FSK 326/09, zgodnie z którym "w sytuacji (...) uczestniczenia w przedsięwzięciach prestiżowych, o charakterze budzącym pozytywne emocje i oceny, jak chodzi o odbiór społeczny, z uwagi na bezpłatność czynności, uzasadnione jest twierdzenie co do zasady, że działania te oprócz oczywiście tego, że przynoszą korzyści usługobiorcy mają wpływ na pozytywne postrzeganie podmiotu na rynku gospodarczym jako podmiotu np. o statusie materialnym pozwalającym na takie darmowe działania, o określonym, znaczącym poziomie wiedzy, jak też o zacięciu społecznikowskim.

Taki sposób prezentowania się podmiotu winien zapewnić mu (...) obok prestiżu także pozyskanie nowych klientów."

Z przestawionych powyżej przepisów prawa krajowego wynika zatem, że nieodpłatne świadczenie określonych usług prawnych nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT, jeżeli można mu przypisać walor działalności prospołecznej mającej z reguły przełożenie na wzrost prestiżu oraz pozytywny wizerunek podatnika wykonującego te usługi.

Jeżeli jednak, mimo ww. reguły, udzielanych przez podatnika bezpłatnych porad prawnych nie można zakwalifikować jako czynności wpisujących się w cel prowadzonej przez niego działalności, wówczas czynności takie podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT. Jednakże nawet w takim przypadku nie oznacza to każdorazowo obciążenia tego rodzaju czynności podatkiem.

Warunkiem naliczenia w takim przypadku podatku VAT jest bowiem poniesienie przez podatnika kosztów w związku ze świadczeniem tych czynności. W praktyce oznacza to, że prawnik, który prowadzi działalność jednoosobowo, nie naliczy podatku od bezpłatnej usługi, gdyż nie ponosi w związku z jej świadczeniem z reguły żadnych kosztów.

Przedstawione powyżej przepisy prawa nie dają zatem, w mojej ocenie, podstaw do podtrzymania zawartego w przedmiotowej interpelacji stwierdzenia, że zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa podatkowego prawnicy są zobowiązani odprowadzać 23-procentowy podatek VAT od wartości każdej porady prawnej udzielanej nieodpłatnie na rzecz osób niezamożnych.

Odpowiadając na pytanie dotyczące możliwości wprowadzenia zerowej stawki podatku od towarów i usług od darmowej pomocy prawnej, MF poinformowało, iż dokonanie takiej zmiany w ustawie o VAT nie jest możliwe, m.in. z przyczyn systemowych wynikających z objęcia prawa krajowego w zakresie opodatkowania podatkiem VAT obowiązkiem harmonizacji z prawem Unii Europejskiej.

Zgodnie z regulacjami dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.Urz. UE L 347 z 11.12.2006, str. 1 z późn. zm.) stosowanie zwolnienia z prawem do odliczenia podatku (funkcjonującego w Polsce jako stawka podatku w wysokości 0%) zostało przewidziane jako szczególnego rodzaju rozwiązanie mające, co do zasady, zastosowanie do wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów i eksportu (po spełnieniu określonych warunków).

Rozwiązanie takie pozwala uniknąć podwójnego opodatkowania i realizuje zasadę, według której w kraju pochodzenia brak jest faktycznego opodatkowania towaru (ciężaru fiskalnego) przy jednoczesnym uznaniu tej transakcji za sprzedaż opodatkowaną, co umożliwia odliczenie podatku naliczonego przy zakupie towarów i usług, natomiast pełne naliczenie podatku następuje w kraju przeznaczenia według stawek właściwych dla danego rodzaju towarów. Powyższe oznacza w efekcie brak możliwości stosowania zwolnienia z prawem do odliczenia (stawki 0%) w transakcjach krajowych.

W związku z tym również w przepisach ustawy o VAT wprowadzono zasadę, że stawka 0% (odpowiednik zwolnienia z prawem do odliczenia) ma, co do zasady, zastosowanie do wewnątrzwspólnotowej dostawy oraz do eksportu towarów.

Biorąc pod uwagę ww. uwarunkowania formalnoprawne, brak jest podstaw do wprowadzenia stawki podatku od towarów i usług w wysokości 0% dla usług pomocy prawnej świadczonych nieodpłatnie, tym bardziej, że jak wyżej wskazano w większości przypadków nieodpłatne świadczenie usług prawnych nie będzie podlegać opodatkowaniu VAT. W związku z powyższym nie przewiduje się zatem zmiany ustawy o VAT w przedmiotowym zakresie.

W związku z sygnalizowaniem przez adwokatów i radców prawnych problemów z interpretacją przepisów ustawy o VAT w odniesieniu do omawianych czynności, na stronie internetowej Ministerstwa Finansów zamieszczona została informacja ws. stosowania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług w odniesieniu do nieodpłatnego świadczenia usług pomocy prawnej.

Wyjaśnienia te powinny eliminować wątpliwości zgłaszane przez przedstawicieli zawodów prawniczych w zakresie opodatkowania nieodpłatnych usług pomocy prawnej podatkiem od towarów i usług.

powrót VAT Darmowa pomoc prawna a opodatkowanie VAT

Szukaj:


Porady podatkowe

Reklama

Twoje podatki
- nasze rozwiązania!
_______________________________________________________

Reklama

_______________________________________________________