ekspertax

  • Zwiększ rozmiar czcionki
  • Domyślny  rozmiar czcionki
  • Zmniejsz rozmiar czcionki
powrót VAT Obowiązek dokonywania płatności przez rachunek bankowy a przyspieszony zwrot VAT

środa, 05 listopada 2014 14:36

Obowiązek dokonywania płatności przez rachunek bankowy a przyspieszony zwrot VAT

Napisane przez  Maciej Jurczyga

Pytanie: Czy można wystąpić o przyspieszony zwrot VAT?

Niewielka spółka z o.o. kupiła od miasta działkę za 250.000 zł plus VAT 23%. Zakup sfinansowano pożyczkami udzielonymi spółce przez udziałowców. Zapłaty, zamiast na rachunek bankowy spółki, dokonano w banku bezpośrednio na rachunek urzędu miasta.

 

 

Ekspertax odpowiada: W przypadku gdy kwota podatku naliczonego jest w okresie rozliczeniowym wyższa od kwoty podatku należnego, podatnik ma prawo do zwrotu różnicy na rachunek bankowy.

Podstawowy termin zwrot VAT to 60 dni od dnia złożenia deklaracji. Ustawa o VAT przewiduje również procedurę przyspieszonego zwrotu, w terminie 25 dni. Przyspieszony zwrot podatku VAT następuje na wniosek podatnika złożony wraz z deklaracją podatkową.

 

Możliwość uzyskania zwrotu podatku w krótszym terminie istnieje jeżeli kwoty podatku naliczonego, wykazane w deklaracji podatkowej, wynikają z:

  1. faktur dokumentujących kwoty należności, które zostały w całości zapłacone, z uwzględnieniem art. 22 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. z 2010 r. nr 220, poz. 1447 ze zm.),
  2. dokumentów celnych, deklaracji importowej oraz decyzji, o których mowa w art. 33 ust. 2 i 3 oraz art. 34, i zostały przez podatnika zapłacone,
  3. importu towarów rozliczanego zgodnie z art. 33a, wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, świadczenia usług, dla którego podatnikiem jest ich usługobiorca, lub dostawy towarów, dla której podatnikiem jest ich nabywca, jeżeli w deklaracji podatkowej została wykazana kwota podatku należnego od tych transakcji.

Musi zostać zatem spełniony pierwszy z warunków aby spółka mogła wystąpić o przyspieszony zwrot podatku. Zgodnie z art. 22 ustawy o swobodzie gospodarczej, dokonywanie lub przyjmowanie płatności związanych z wykonywaną działalnością gospodarczą następuje za pośrednictwem rachunku bankowego przedsiębiorcy w każdym przypadku, gdy:

  1. stroną transakcji, z której wynika płatność, jest inny przedsiębiorca oraz
  2. jednorazowa wartość transakcji, bez względu na liczbę wynikających z niej płatności, przekracza równowartość 15.000 euro przeliczonych na złote według średniego kursu walut obcych ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski ostatniego dnia miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym dokonano transakcji.

Wskazane warunki muszą jednak zostać spełnione łącznie. Wartość transakcji przekraczała równowartość 15.000 euro, należy zatem postawić pytanie, czy miasto będące stroną transakcji jest przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy o swobodzie działalności gospodarczej.

Zgodnie z art. 4 ust. 1 tej ustawy, przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną — wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą. Definicja nie daje zatem jasnej odpowiedzi czy miasto jako jednostka samorządu terytorialnego (dalej: JST) jest przedsiębiorcą w ogóle albo chociaż w odniesieniu do tej konkretnej transakcji.

Przedsiębiorca to podmiot, który prowadzi we własnym imieniu działalność zarobkową w sposób zorganizowany i ciągły, przy czym może ją podjąć pod warunkiem uzyskania wpisu do rejestru przedsiębiorców. JST nie podlegają wpisowi do takiego rejestru, tak samo jak ich celem ani zadaniem nie jest prowadzenie działalności zarobkowej.

Jednakże niektróe z wykonywanych przez JST czynności i zadań są w swej istocie działalnością gospodarczą, o czym decyduje ich przedmiot (np. zaopatrzenie w wodę, usuwanie i oczyszczanie ścieków, utrzymanie czystości i porządku, utrzymanie wysypisk i unieszkodliwianie odpadów komunalnych, organizacja lokalnego transportu zbiorowego). Czynności te realizowane są zazwyczaj za pomocą podległych gminie jednostek organizacyjnych (spółek prawa handlowego które są przedsiębiorcami).

W postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 19 października 1999 r. (III CZ 112/99), SN orzekł, że dopóki zaspokajanie zbiorowych potrzeb odbywa się na etapie realizacji zadań statutowych, to taka działalność nie jest działalnością gospodarczą. Jeżeli jednak JST rozpocznie działalność polegającą na zaspokajaniu zbiorowych potrzeb ludności w drodze usług powszechnie dostępnych poprzez powołanie spółki komunalnej do wykonywania zadań własnych gminy, to wtedy jej działalność będzie działalnością gospodarczą.

Podobne wnioski wynikają z wyroku Sądu Najwyższego z 9 sierpnia 2012 r. (V CSK 366/11), który wskazał, że JST może być uznana za przedsiębiorcę prowadzącego działalność gospodarczą tylko w zakresie wykonywania zadań własnych i tylko wówczas, gdy są one związane z udziałem tej jednostki w obrocie cywilnoprawnym.

W ramach zadań własnych jednostki te, na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej (Dz.U. z 1997 r. nr 9, poz. 43 ze zm.), wykonują zadania o charakterze użyteczności publicznej, których celem jest bieżące i nieprzerwane zaspokajanie zbiorowych potrzeb ludności w drodze świadczenia usług powszechnie dostępnych. Aby realizacja zadań własnych mogła być uznana za działalność gospodarczą powinna być wykonywana:

  1. w sposób zorganizowany,
  2. ciągły,
  3. w celu zarobkowym i - z uwagi na specyfikę podmiotu -
  4. prowadzona zgodnie z zasadami racjonalnej gospodarki.

Sprzedaż nieruchomości opisana w pytaniu, nie jest zadaniem o charakterze użyteczności publicznej w celu zaspakajania zbiorowych potrzeb ludności i z całą pewnością sprzedaż nieruchomości nie stanowi "świadczenia usług powszechnie dostępnych".

Zdarza się jednak, że w określonym kontekście sama JST również może być uznana za przedsiębiorcę. Dla przykładu, w uchwale z 24 lipca 2013 r. Sąd Najwyższy (III CZP 43/13) uznał, że spór jest sprawą gospodarczą, co w konsekwencji oznacza konieczność traktowania gminy jako przedsiębiorcy w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 24 maja 1989 r. o rozpoznawaniu przez sądy spraw gospodarczych (Dz.U. z 1989 r. nr 33, poz. 175 ze zm.). W sprawie tej gmina sądziła się z firmą w kwestii wykonania umowy o roboty budowlane zawartej między nimi w ramach realizacji zadań własnych gminy.

Wyrok Sądu Najwyższego z 6 lutego 2009 r. (IV CSK 271/08) odnosi się wprost do regulacji art. 22 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. SN stwierdził w nim, że przewidziane w tym przepisie ograniczenia płatności związanych z wykonywaną działalnością gospodarczą za pośrednictwem rachunku bankowego nie odnoszą się do płatności wynikających z umowy zawartej ze stroną nie będąca przedsiębiorcą.

Zazwyczaj będzie to dotyczyć sytuacji, kiedy stroną transakcji był konsument (w rozumieniu art. 221 Kodeksu cywilnego), jakkolwiek mogą zdarzyć się także przypadki, kiedy kontrahentem przedsiębiorcy będzie także podmiot niebędący konsumentem i niebędący zarazem przedsiębiorcą (np. stowarzyszenie lub fundacja nieprowadząca działalności gospodarczej, gmina, uczelnia).

Zatem, odpowiadając na zadane pytanie, miasto nie może być uznane za przedsiębiorcę, dlatego regulacje nakazujące dokonywanie płatności za pomocą rachunku bankowego nie znajdą tutaj zastosowania. Tym samym nie ma również przeszkód aby wystąpić o przyspieszony zwrot różnicy podatku VAT.

UWAGA!
Należy zauważyć, że w omawianej sprawie nie mamy do czynienia z żadną luką w przepisach. Obowiązek dokonywania transakcji za pomocą rachunku bankowego związany jest z jednej strony z bezpieczeństwem obrotu, z drugiej zaś możliwością kontroli przepływu środków finansowych. Ma sprzyjać przejrzystości dokonywanych transakcji oraz eliminować nieuczciwych uczestników obrotu. Wydaje się zaś, że w transakcji z jednostką samorządu terytorialnego uczciwość i bezpieczeństwo nie są zagrożone, dlatego dokonywanie płatności może odbywać się także w sposób gotówkowy.

Podstawa prawna:

• art. 87 ust. 1, art. 87 ust. 6 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jednolity: Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 ze zm.),
• art. 22 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. z 2010 r. nr 220, poz. 1447 ze zm.),

Maciej Jurczyga, doktor nauk ekonomicznych i biegły rewident, BIURO RACHUNKOWE JURCZYGA Sp. z o.o. w Pilchowicach

powrót VAT Obowiązek dokonywania płatności przez rachunek bankowy a przyspieszony zwrot VAT

Szukaj:


Porady podatkowe

Reklama

Twoje podatki
- nasze rozwiązania!
_______________________________________________________

Reklama

_______________________________________________________