ekspertax

  • Zwiększ rozmiar czcionki
  • Domyślny  rozmiar czcionki
  • Zmniejsz rozmiar czcionki
powrót ZUS i Prawo pracy Zakaz konkurencji przy umowie zlecenia a składki ZUS

poniedziałek, 27 lipca 2015 12:20

Zakaz konkurencji przy umowie zlecenia a składki ZUS

Opublikowane przez:  Zespół Ekspertax

Wyłączenie z podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne nie ma zastosowania do odszkodowania wypłacanego w związku z powstrzymaniem się od działalności konkurencyjnej po wygaśnięciu lub rozwiązaniu umowy zlecenia lub umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksu cywilnego stosuje się przepisy dotyczące zlecenia.

Zasady podlegania ubezpieczeniom społecznym regulują przepisy ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2009 r. nr 205. poz. 1585 z późn. zm.). W świetle obowiązujących przepisów umowa o świadczenie usług w zakresie zarządzania jako umowa cywilnoprawna rodzi obowiązek ubezpieczeń społecznych na zasadach przewidzianych dla zleceniobiorców.

Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 4, art. 11 ust. 2 i art. 12 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, osoby wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia podlegają z tytułu tej umowy obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu, natomiast ubezpieczenie chorobowe jest dla nich dobrowolne.

W myśl art. 18 ust. 1 i ust. 3 w związku z art. 4 ust. 9 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe zleceniobiorców stanowi przychód w rozumieniu ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 361 z późn. zm.) uzyskiwany z tytułu wykonywanej umowy, jeżeli w umowie agencyjnej lub umowie zlecenia albo w innej umowie o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, określono odpłatność za jej wykonywanie kwotowo, w kwotowej stawce godzinowej lub akordowej albo prowizyjnie. Ponadto stosownie do art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r., o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 z późn. zm.) do ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne zleceniobiorców stosuje się przepisy określające podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe tych osób.

Katalog przychodów nie stanowiących podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe został zawarty w rozporządzeniu z dnia 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (Dz. U. z 1998 r. Nr 161, poz. 1106 z późn. zm.).

Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 4 ww. rozporządzenia, nie stanowią podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe odszkodowania wypłacone byłym pracownikom po rozwiązaniu stosunku pracy, na podstawie umowy o zakazie konkurencji, o której mowa w art. 1012 Kodeksu pracy.

Powyższy przepis stanowi, że pracodawca może z pracownikiem mającym dostęp do szczególnie ważnych informacji, których ujawnienie mogłoby narazić pracodawcę na szkodę, zawrzeć umowę o zakazie konkurencji po ustaniu zatrudnienia.

Należy zauważyć, że Kodeks cywilny nie zawiera regulacji dotyczącej klauzuli konkurencyjnej w umowie zlecenia, a Kodeksu pracy nie stosuje się co do zasady w stosunkach cywilnoprawnych, czego konsekwencją jest przyjęcie, iż zleceniobiorca nie może być stroną umowy wskazanej w art. 1012 Kodeksu pracy.

Zastosowanie klauzuli o zakazie konkurencji w czasie i po ustaniu umowy jest, wprawdzie możliwe zgodnie z zasadą swobody umów przewidzianą w art. 3531 Kodeksu cywilnego, pozwalającego stronom umowy na kształtowanie łączącego jest stosunku w sposób odpowiadający celowi zawartej umowy i realizacji pożądanych zamiarów (zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 11 września 2003 r., III CKN 579/01), zleceniobiorca może zgodnie z zasadą swobody umów zobowiązać się wobec zleceniodawcy do niepodejmowania działań konkurencyjnych, jednakże powyższe nie jest tożsame z uregulowanym prawnie zakazem konkurencji obowiązującym pracowników na podstawie przepisów Kodeksu pracy.

Wprawdzie w myśl § 5 ust. 2 ww. rozporządzenia przepisy § 2 stosuje się odpowiednio przy ustalaniu podstawy wymiaru składek osób wykonujących pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, jednakże "odpowiedniość" zastosowania przepisów dotyczących zwolnienia z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne ze względu na cechującą je formę przywileju, nie może oznaczać ich rozszerzającej wykładni.

"Odpowiedniość" stosowania przepisów oznacza stosowanie jednych przepisów wprost, bez żadnych modyfikacji lub zmian, a niektórych z nich z dostosowywaniem do charakteru rozpatrywanej sprawy" (wyrok NSA z dnia 8 września 2009 r., I OSK 120/08).

 

Wskazane powyżej rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe zawiera zamknięty katalog świadczeń podlegających wyłączeniu z podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i ma charakter przywileju, stanowiąc odstępstwo od zasady powszechności oskładkowania przychodów z tytułu stosunku pracy (umowy zlecenia).

Jednocześnie § 2 ust. 1 pkt 4 ww. rozporządzenia w swej treści wskazuje szczegółowo na umowy o zakazie konkurencji zawarte w trybie art. 1015 Kodeksu pracy, a więc niewłaściwym byłoby rozszerzenie powyższego zapisu na inne umowy cywilnoprawne wyłącznie na podstawie domniemanej zbieżności cech tych umów, W rezultacie należy przyjąć, iż wskazanie określonego przepisu Kodeksu pracy uniemożliwia "odpowiednie" zastosowanie § 2 ust. 1 pkt 4 ww. rozporządzenia do osób wykonujących umowy o świadczenie usług.

W konsekwencji należy uznać, iż wyłączenie z podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne wynikające z § 2 ust. 1 pkt 4 ww. rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe nie może mieć zastosowania do odszkodowania wypłacanego w związku z powstrzymaniem się od działalności konkurencyjnej po wygaśnięciu lub rozwiązaniu umowy zlecenia lub umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia.

 

powrót ZUS i Prawo pracy Zakaz konkurencji przy umowie zlecenia a składki ZUS

Szukaj:


Porady podatkowe

Reklama

Twoje podatki
- nasze rozwiązania!
_______________________________________________________

Reklama

_______________________________________________________