ekspertax

  • Zwiększ rozmiar czcionki
  • Domyślny  rozmiar czcionki
  • Zmniejsz rozmiar czcionki
powrót Akcyza Zasady rozliczenia nadwyżki podatku akcyzowego od samochodów osobowych

środa, 01 grudnia 2010 16:33

Zasady rozliczenia nadwyżki podatku akcyzowego od samochodów osobowych

Opublikowane przez:  Zespół Ekspertax

Dealer samochodowy w związku z wejściem w życie od 1 marca 2009 r. zmian w zakresie opodatkowania akcyzą sprzedaży samochodów osobowych - wyłączenia z opodatkowania kolejnej sprzedaży samochodu osobowego na terytorium RP złożył ostatnią deklarację AKC-3 za m-c luty 2009 r.

W deklaracji została wykazana kwota 19.536 zł jako nadwyżka wpłat do rozliczenia w kolejnym okresie rozliczeniowym, ale ponieważ podatnik nie był od marca podatnikiem podatku akcyzowego chciał wystąpić do Urzędu Celnego o zwrot wskazanej nadwyżki. Przedmiotowa kwota powstała w wyniku przyjętego sposobu rozliczania podatku akcyzowego. Czy powstałą kwotę nadwyżki można traktować jako nadpłatę podatku i wystąpić o stwierdzenie nadpłaty?

Działając zgodnie z art. 79 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym, zgodnie z którym podatnik ma prawo do obniżenia kwoty akcyzy o kwotę akcyzy zapłaconą przy nabyciu wyrobów niezharmonizowanych związaną ze sprzedażą opodatkowaną lub zapłaconą od importu, podatnik pomniejszał akcyzę należną o akcyzę naliczoną dopiero w miesiącu, w którym nabycie samochodu zostało zapłacone do centrali w Warszawie. W związku z cytowanym artykułem odliczeniu w danym miesiącu podlegała tylko akcyza od zapłaconych w danym miesiącu faktur dotyczących konkretnych, sprzedanych w danym miesiącu samochodów.

 

Schemat postępowania przy ustalaniu wysokości podatku przypadającego do odliczenia w danym miesiącu przedstawiał się następująco:
1) do każdego sprzedanego samochodu (faktury sprzedaży) przyporządkowywano właściwą fakturę zakupu,
2) akcyzę należną pomniejszała jednak tylko akcyza z faktur zakupu dotyczących samochodów sprzedanych i równocześnie zapłaconych w danym miesiącu.

I tak w poszczególnych m-cach rozliczeniowych powstawała sytuacja, gdzie raz wystąpiła wysoka kwota akcyzy należnej urzędowi celnemu, gdy nie wszystkie faktury zakupowe dotyczące sprzedanych aut zostały zapłacone w miesiącu, natomiast zapłata tychże faktur w kolejnym miesiącu obok kwoty akcyzy naliczonej możliwej do odliczenia z bieżącego miesiąca powodowała powstawanie dużej nadwyżki akcyzy naliczonej w stosunku do podatku należnego.

Również z uwagi na fakt, iż różnica pomiędzy akcyzą naliczoną przy zakupie, a akcyzą należną od sprzedaży aut była niewielka, w znacznym stopniu wpływało to na wydłużony okres rozliczania się powstałych nadwyżek akcyzy naliczonej nad należną.

W ten sposób w ostatniej deklaracji znalazła się kwota 19.536 zł - zmniejszająca wcześniej zapłacony podatek akcyzowy.

Zdaniem podatnika, na podstawie ww. rozliczeń kwota 19.536 zł została zapłacona do urzędu celnego nienależnie. Owa nadwyżka wpłat akcyzy z deklaracji AKC-3 w istocie stanowi bowiem nadpłatę podatku. Przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. nr 8 z późn. zm.) w żadnej mierze nie ograniczają prawa do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty.

Przepis art. 75 ust. 6 Ordynacji podatkowej stanowi wprawdzie, że przepisów dotyczących stwierdzenia nadpłaty na wniosek podatnika nie stosuje się, jeżeli ustawy podatkowe przewidują inny tryb zwrotu podatku. W tym jednak przypadku w ustawie o podatku akcyzowym brak jest innego trybu zwrotu podatku. Podatnik wykazał w deklaracji i zapłacił w ostatecznym rozrachunku za dużo akcyzy. A ponieważ na chwilą obecną nie ma możliwości rozliczenia nadwyżki w kolejnych okresach, podatnik uważał, iż powinien wystąpić do urzędu celnego z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty, a kwota ta powinna zostać zwrócona na rachunek bankowy firmy. W ten sposób rozliczenia z tytułu podatku akcyzowego zostałyby zamknięte.

Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach (interpertacja indywidualna z dnia 1 czerwca 2010 r.) przedmiotowa nadwyżka nie jest nadpłatą w rozumieniu art. 72 Ordynacji podatkowej, wobec powyższego nie mają do niej zastosowania przepisy rozdziału 9 Ordynacji podatkowej dotyczące nadpłat.

Nadpłata jest kwota nadpłaconego i nienależnie zapłaconego podatku. Zatem należy stwierdzić, że kwotą nadpłaconą podatku jest kwota nadwyżki dokonanej przez podatnika wpłaty nad wynikającą z ustawy (decyzji) kwotą podatku. Podatek nadpłacony to podatek zapłacony w kwocie wyższej niż należna. Podatek zapłacony nienależnie to kwota uiszczona przez podatnika w sytuacji, gdy nie było ustawowego obowiązku jej zapłacenia albo obowiązek ten istniał, ale wygasł.

Istota nadpłaty sprowadza się do tego, że podatnik płaci wówczas, gdy nie musi tego robić (nie istnieje obowiązek podatkowy), albo płaci za dużo (kwota podatku zapłaconego przewyższa kwotę należną). W obu przypadkach świadczenie podatnika dokonane na rzecz wierzyciela podatkowego przewyższa to, czego wymaga od niego przepis prawa.

Ta nadwyżka świadczenia ponad obowiązkowe jest nadpłatą. Kwota ta nie ma podstawy prawnej, nie wynika z zawartego w ustawie obowiązku świadczenia, co jest charakterystyczne dla podatku. Podatnik płaci więcej niż powinien nie dlatego, że jest taki obowiązek ustawowy, ale z innych przyczyn. Przyczyną powstania nadpłaty musi być zawsze przekonanie podatnika, że to, co płaci jest realizacją ciążącego na nim obowiązku podatkowego.

Jest to jedna z cech charakterystycznych nadpłaty. Kwota uiszczona nienależnie lub wyższa od należnej może być traktowana jako nadpłata podatkowa jedynie wówczas, gdy powodem jej zapłacenia było przekonanie podatnika, że wpłacając ją realizuje ciążące na nim zobowiązanie do zapłacenia podatku.

Drugą cechą charakterystyczną nadpłaty jest to, że zawsze musi ona być uiszczona na rzecz organu podatkowego. Adresatem płaconego "podatku" nie może być, co oczywiste, inny organ. Wpłata ta może być dokonana bezpośrednio na rzecz organu podatkowego, jak również na rzecz płatnika lub inkasenta. Uiszczenia nadpłaty na rachunek organu podatkowego potwierdza, że podatnik działa w przekonaniu, że realizuje ciążący na nim obowiązek podatkowy.

Odnosząc się do kwoty będącej przedmiotem wniosku o stwierdzenie nadpłaty należy odnieść się do stanu prawnego obowiązującego na gruncie ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz.U. nr 29, poz. 257 z późn. zm.).

Zgodnie z art. 80 ust. 1 ww. ustawy akcyzie podlegają samochody osobowe niezarejestrowane na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym. W myśl art. 80 ust. 2 ww. ustawy podatnikami akcyzy od samochodów osobowych są podmioty dokonujące każdej sprzedaży samochodu osobowego przed jego rejestracją na terytorium kraju, importerzy i podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego.

Artykuł 19 ww. ustawy stanowi, iż podatnicy zobowiązani są co do zasady do obliczenia i zapłaty akcyzy za okresy miesięczne w terminie do 25 dnia miesiąca następującego, po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy.

W związku z tym, jeżeli samochód osobowy został sprzedany przed pierwszą rejestracją, wówczas sprzedaż ta podlega opodatkowaniu akcyzą. W konsekwencji po stronie sprzedawcy powstaje uprawnienie, o którym mowa w art. 79 ww. ustawy.

Zgodnie z art. 79 ww. ustawy, podatnik ma prawo do obniżenia kwoty akcyzy o kwotę akcyzy zapłaconą przy nabyciu wyrobów akcyzowych niezharmonizowanych, związaną ze sprzedażą opodatkowaną lub zapłaconą od importu.

Zamiarem ustawodawcy w art. 79 było uniknięcie podwójnego opodatkowania podatkiem akcyzowym w przypadku sprzedaży samochodów osobowych, w sytuacji wielofazowego poboru podatku. Ponadto podkreślić należy, że ustawodawca przyznał podatnikowi prawo a nie obowiązek do obniżenia akcyzy należnej o akcyzę zawartą w cenie zakupu bądź zapłaconą od importu tych samochodów, stanowiąc, że podatnik "ma prawo do obniżenia kwoty akcyzy o kwotę akcyzy zapłaconą". Zatem uprawnienie przyznane podatnikowi na mocy cyt. wyżej przepisów jest uprawnieniem, które podatnik może zrealizować, lecz nie musi.

Mając na uwadze przedstawiony we wniosku stan faktyczny podatnik zobowiązany był w stanie prawnym obowiązującym do dnia 28 lutego 2009 r. do zapłaty należnego podatku akcyzowego od sprzedaży a równocześnie przepis art. 79 ustawy uprawniał go do zastosowania obniżki należnego podatku akcyzowego o kwotę podatku akcyzowego zawartego w cenie zakupu samochodu osobowego i zapłaconego przy nabyciu tego samochodu.

A zatem w przedmiotowej sprawie samochody będące przedmiotem wniosku podlegały opodatkowaniu podatkiem akcyzowym przed pierwszą rejestracją. Tym samym akcyza zapłacona przez podatnika przy zakupie samochodów była akcyzą należną z ww. tytułu uprawniającą do zastosowania obniżki.

W związku ze zmianą stanu prawnego od dnia 1 marca 2009 r., zgodnie z art. 100 ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz.U. z 2009 r. nr 3, poz. 11 z późn. zm.), w przypadku samochodu osobowego przedmiotem opodatkowania akcyzą jest:

1) import samochodu osobowego niezarejestrowanego wcześniej na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym;
2) nabycie wewnątrzwspólnotowe samochodu osobowego niezarejestrowanego wcześniej na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym;
3) pierwsza sprzedaż na terytorium kraju samochodu osobowego niezarejestrowanego na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym:

a) wyprodukowanego na terytorium kraju,
b) od którego nie została zapłacona akcyza z tytułu czynności, o których mowa w pkt 1 albo 2.

Powyższe stanowi najważniejszą zmianę w zakresie opodatkowania akcyzą samochodów osobowych, którą jest odejście od wielostopniowego opodatkowania na każdym etapie obrotu przed pierwszą rejestracją samochodu na terenie kraju. W rezultacie tej zmiany opodatkowanie akcyzą samochodów osobowych stało się jednokrotne - opodatkowaniu podlega - pierwsza sprzedaż, nabycie wewnątrzwspólnotowe oraz import samochodu osobowego niezarejestrowanego na terenie kraju. Dalsza kolejna sprzedaż co do zasady nie podlega opodatkowaniu akcyzą.

Podatnik od 1 marca 2009 r. nie jest już podatnikiem podatku akcyzowego. Zgodnie zaś z art. 154 ust. 1 ww. ustawy, jeżeli obowiązek podatkowy w akcyzie odnośnie wyrobów akcyzowych niezharmonizowanych w rozumieniu ustawy, o której mowa w art. 168, powstał przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy i należna akcyza nie została do tego dnia zapłacona, stosuje się przepisy dotychczasowe.

Odnosząc zatem powyższe do przedstawionego stanu faktycznego należy stwierdzić, że akcyza zapłacona przez podatnika przy zakupie samochodów osobowych w okresie do dnia 28 lutego 2009 r. jest wyłącznie akcyzą należną u sprzedawcy tych samochodów. Późniejsza sprzedaż przedmiotowych samochodów po 1 marca 2009 r. nie podlega już opodatkowaniu podatkiem akcyzowym u podatnika, bowiem będzie on sprzedawał samochody obciążone akcyzą.

W związku z powyższym w przedmiotowej sprawie została zachowana podstawowa zasada w podatku akcyzowym - zasada jednokrotności opodatkowania. Podstawową cechą odróżniającą podatek akcyzowy od innych podatków pośrednich, w tym przede wszystkimi od podatku VAT, jest jednofazowy charakter opodatkowania.

Jednofazowość opodatkowania podatkiem akcyzowym przejawia się w tym, że akcyza powinna być płacona na pierwszym szczeblu obrotu. Konsekwentnie, każda następna transakcja, której przedmiotem będą wyroby akcyzowe, nie powinna podlegać opodatkowaniu podatkiem akcyzowym, a podmiot dokonujący danej transakcji nie powinien być traktowany jako podatnik akcyzy.

W związku z powyższym kwota akcyzy zapłaconej przy zakupie samochodów staje się de facto wyłącznie elementem ceny zakupu przedmiotowych samochodów i nie podlega rozliczeniu na gruncie przepisów podatkowych.

powrót Akcyza Zasady rozliczenia nadwyżki podatku akcyzowego od samochodów osobowych

Szukaj:


Porady podatkowe

Reklama

Twoje podatki
- nasze rozwiązania!
_______________________________________________________

Reklama

_______________________________________________________