ekspertax

  • Zwiększ rozmiar czcionki
  • Domyślny  rozmiar czcionki
  • Zmniejsz rozmiar czcionki
powrót PCC PCC od ustanowienia kolejnej hipoteki na zabezpieczenie jednej wierzytelności

wtorek, 29 marca 2011 15:05

PCC od ustanowienia kolejnej hipoteki na zabezpieczenie jednej wierzytelności

Opublikowane przez:  Zespół Ekspertax

Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie, jeżeli zostaną zawarte dwie umowy hipoteki to istnieje obowiązek uiszczenia podatku z tytułu każdej umowy oddzielnie. Hipoteka obciąża bowiem konkretną nieruchomość. Skoro zatem obciążono dwie nieruchomości to ustanowiono dwie hipoteki.

Można też stać na innym stanowisku, zgodnie z którym, podatek od czynności cywilnoprawnych powinien być zapłacony tylko od jednej czynności ustanowienia hipoteki.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. h ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, podatkowi podlega ustanowienie hipoteki. Na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 10 ww. ustawy, w przypadku ustanowienia hipoteki podstawę opodatkowania stanowi kwota zabezpieczonej wierzytelności.

W myśl art. 7 ust. 1 pkt 7 lit. a ww. ustawy, w przypadku ustanowienia hipoteki stawki podatku wynoszą 0,1 % od kwoty zabezpieczonej wierzytelności - na zabezpieczenie wierzytelności istniejących i 19 zł - na zabezpieczenie wierzytelności w nieustalonej wysokości.

Załóżmy, że nastąpiło zabezpieczenie długu o określonej znanej wartości (np. 100 jednostek pieniężnych) hipoteką zwykłą na dwóch nieruchomościach. Czy oznacza to konieczność zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych od każdej czynności ustanowienia hipoteki zwykłej, czy tylko od jednej?

Przede wszystkim należy zauważyć, iż stanowisko zgodnie z którym należy zapłacić PCC tylko raz wynika z faktu, iż przeciwny wniosek oznaczałby, że w przyjętym wyżej przykładzie podstawą opodatkowania byłoby 200 j.p., mimo że hipoteka (na dwóch nieruchomościach) zabezpiecza wierzytelność o wysokości 100 j.p.

Tymczasem jeżeli w ramach jednej umowy kredytowej dłużnik zobowiązuje się do ustanowienia hipoteki na dwóch nieruchomościach, to cały czas kwota zabezpieczonej wierzytelności będzie taka sama i nie wzrośnie przez to, że wierzyciel żąda lepszego zabezpieczenia. W przeciwnym razie mogłoby się okazać, że jeżeli na zabezpieczenie kredytu w wysokości 100 j.p. zostanie ustanowiona jedna hipoteka na nieruchomości wartej 1.000 j.p., to podstawą opodatkowania będzie 100 j.p., ale jeżeli na zabezpieczenie tej kwoty zostaną ustanowione dwie hipoteki na nieruchomościach wartych po 100 j.p. każda, to podstawą opodatkowania będzie 200 j.p.

Innymi słowy okazałoby się, że o podstawie opodatkowania nie decyduje wysokość zabezpieczonej wierzytelności, tylko ilość ustanowionych hipotek, bez względu na ich wartość. Tymczasem art. 7 ust. 1 pkt 7 lit. a ww. ustawy, jako podstawę opodatkowania wskazuje wartość zabezpieczonej wierzytelności, a nie ilość lub łączną wartość ustanowionych hipotek.

Prawidłowość takiego stanowiska znajduje potwierdzenie w pismach niektórych organów podatkowych, zdaniem których o ustalaniu podstawy opodatkowania decyduje wartość zabezpieczonej wierzytelności, a nie ilość lub wartość ustanowionych hipotek.

Nie może też mieć znaczenia, czy hipoteki na dwóch nieruchomościach zostaną ustanowione w ramach jednej umowy, czy też najpierw zostanie ustanowiona hipoteka na jednej nieruchomości a następnie (np. w wykonaniu umowy zobowiązującej) zostanie zawarta umowa hipoteki na drugiej nieruchomości.

Zgodnie z art. 76 ust. 3 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, w celu zabezpieczenia tej samej wierzytelności można, w drodze czynności prawnej, obciążyć więcej niż jedną nieruchomość (hipoteka umowna łączna). Uzależnienie podstawy opodatkowania PCC od tego, czy w celu zabezpieczenia jednej wierzytelności poprzez ustanowienie dwóch hipotek (na dwóch nieruchomościach), zawarto jedną umowę od razu ustanawiającą dwie hipoteki, czy też zabezpieczenie w postaci drugiej hipoteki zostało ustanowione później, byłoby prawnie niedopuszczalne.

Wprowadzałoby bowiem nieuzasadniony i niewynikający z przepisów ww. ustawy warunek w postaci tego, czy dwie hipoteki ustanowiono równocześnie, czy też po upływie pewnego czasu, jedna po drugiej. Tymczasem jak wykazano wyżej, z przepisów ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych wynika jednoznacznie, że punktem wyjścia do ustalenia podstawy opodatkowania PCC powinna być wartość zabezpieczonej wierzytelności.

Do wartości zabezpieczonej wierzytelności (a nie jakichkolwiek innych parametrów) odnosi się zarówno art. 6 ust. 1 pkt 10 ww. ustawy, wskazujący podstawę opodatkowania, jak też art. 7 ust. 1 pkt 7 ww. ustawy, wskazujący stawkę podatku obliczaną od kwoty zabezpieczonej wierzytelności, a nie od wartości nieruchomości ustanowionych jako zabezpieczenie, czy od kolejności ustanawianych hipotek oraz czasu, w którym to następuje.

W przeciwnym bowiem razie podstawa opodatkowania jednoznacznie wskazana w art. 6 ust. 1 pkt 10 oraz w art. 7 ust. 1 pkt 7 ww. ustawy zależałaby od ilości hipotek ustanowionych w celu zabezpieczenia tej samej wierzytelności, sposobu ich ustanawiania (w jednej umowie lub w kilku umowach), a nie od wartości wierzytelności, którą te hipoteki zabezpieczają.

W końcu też należy zauważyć, że jeżeli miałoby być tak, że w przypadku ustanowienia dwóch hipotek na zabezpieczenie jednej wierzytelności o wartości 100 j.p. istniałaby konieczność zapłaty PCC łącznie od 200 j.p., to jedynym wyjściem byłoby dzielenie tej wierzytelności tak, aby zamiast jednej wierzytelności w wysokości 100 j.p. istniały dwie wierzytelności po 50 j.p., a każda wierzytelność byłaby zabezpieczona jedną hipoteką na innej nieruchomości.

Wówczas, skoro podstawą opodatkowania ma być wartość zabezpieczonej wierzytelności, podstawa opodatkowania pierwszej i drugiej pożyczki wyniosłaby po 50 j.p., mimo że każda pożyczka byłaby zabezpieczona hipoteką o wartości 100 j.p. (czyli dwie pożyczki, o łącznej wartości 100 j.p. byłyby zabezpieczone dwiema hipotekami o wartości łącznej 200 j.p.).

Jeżeli masz pytania na ten temat, napisz do mnie: kontakt@ekspertax.pl

powrót PCC PCC od ustanowienia kolejnej hipoteki na zabezpieczenie jednej wierzytelności

Szukaj:


Porady podatkowe

Reklama

Twoje podatki
- nasze rozwiązania!
_______________________________________________________

Reklama

_______________________________________________________