ekspertax

  • Zwiększ rozmiar czcionki
  • Domyślny  rozmiar czcionki
  • Zmniejsz rozmiar czcionki
powrót Varia Kiedy organy podatkowe nie mogą już sprawdzać podatnika?

piątek, 19 października 2012 14:55

Kiedy organy podatkowe nie mogą już sprawdzać podatnika?

Opublikowane przez:  Zespół Ekspertax

Po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego urząd skarbowy nie może go już sprawdzać. Tak brzmi wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 października 2012 r. (II FSK 523/11).

Zobowiązanie podatkowe – co do zasady – przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku, a skutkiem upływu terminu przedawnienia jest wygaśnięcie zobowiązania podatkowego, zgodnie z art. 70 §1 Ordynacji podatkowej. Po upływie tego terminu organy podatkowe nie mają już podstaw sprawdzać czy podatnik zapłacił podatek we właściwej wysokości oraz czy w ogóle go zapłacił.

Zamiarem ustawodawcy było uczynienie z instytucji przedawnienia gwaranta stabilizacji w czasie stosunków prawnopodatkowych. Obowiązki nakładane przez państwo na podatnika winny być badane i oceniane we właściwym terminie, albowiem leży to w interesie obrotu gospodarczego i porządku prawnego. Na potwierdzenie takiego zamiaru ustawodawcy wskazują dodatkowo przepisy art. 86 oraz 88 Ordynacji podatkowej, które nakładają na podatników obowiązek przechowywania ksiąg podatkowych, rachunków i kopii rachunków do czasu upływu przedawnienia. Po tym czasie podatnik nie musi posiadać stosownej dokumentacji.

Trzeba też podkreślić, że podatnik w procesie samoobliczenia swojego zobowiązania podatkowego z różnych względów może zadeklarować i w konsekwencji wpłacić podatek w innej wysokości niż faktycznie istniejące, powstałe z mocy prawa zobowiązanie podatkowe. W związku z tym należy stwierdzić, że zobowiązanie podatkowe, stosownie do treści art. 59 §1 pkt 1 Ordynacji podatkowej wygaśnie w całości tylko wówczas, gdy podatnik wpłaci podatek w takiej samej lub w wyższej kwocie niż wynikający z zobowiązania podatkowego powstałego z mocy prawa.

W takiej sytuacji zobowiązanie podatkowe przestaje istnieć. Termin przedawnienia zobowiązania podatkowego nie biegnie dalej.

Odmienna sytuacja zachodzi, gdy podatnik wpłaca kwotę podatku mniejszą niż rzeczywista wysokość zobowiązania podatkowego. W takiej sytuacji następuje wygaśnięcie zobowiązania podatkowego w części. Natomiast w pozostałym zakresie zobowiązanie nadal istnieje. Dalej biegnie termin przedawnienia w stosunku do pozostałej części zobowiązania podatkowego.

Organ podatkowy jest uprawniony do weryfikacji samoobliczenia podatnika. Sytuacja diametralnie zmienia się po upływie terminu określonego w art. 70 §1 Ordynacji podatkowej albowiem nie ma już żadnych wątpliwości, iż zobowiązanie wygasło w całości. Nawet bowiem, gdy zapłacony podatek był w niższej wysokości niż wynikający z mocy prawa, a zatem nastąpiło wygaśnięcie zobowiązania podatkowego w części (art. 59 §1 pkt 1 Ordynacji podatkowej), to w pozostałej nadal istniejącej części wygasł na skutek przedawnienia.

Z momentem upływu terminu przedawnienia nikt nie ma wątpliwości, że zobowiązanie podatkowe wygasło w całości. Zatem nie istnieje już stosunek prawny. Nie ma zatem konieczności weryfikowania, w tym wypadku niejako odtworzenia treści zobowiązania podatkowego. Skarb Państwa nie ma już żadnego interesu prawnego w wszczynaniu i prowadzeniu takiego postępowania, które z punktu widzenia interesów budżetowych państwa może tylko generować koszty, bez perspektyw wpływu środków.

Zasada efektywności działania organów administracji publicznej sprzeciwia się prowadzeniu takich postępowań. Wprawdzie Ordynacja podatkowa nie wprowadza pojęcia "interesu prawnego", jako elementu koniecznego do prowadzenia postępowania podatkowego, to jednak nie można abstrahować od celowości i efektywności działań organów administracji publicznej.

powrót Varia Kiedy organy podatkowe nie mogą już sprawdzać podatnika?

Szukaj:


Porady podatkowe

Reklama

Twoje podatki
- nasze rozwiązania!
_______________________________________________________

Reklama

_______________________________________________________